Πως ο θηλασμός «εκπαιδεύει» το σώμα να προστατεύει τη μητέρα για δεκαετίες

Ο θηλασμός αφήνει «μνήμη προστασίας» στο σώμα της μαμάς, για μια ζωή. Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες επιμένουν ότι ο θηλασμός μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα δεν ήταν ξεκάθαρο πώς ακριβώς συμβαίνει αυτό. Τώρα, νέα έρευνα αποκαλύπτει έναν εντυπωσιακό μηχανισμό προστασίας: ο θηλασμός φαίνεται να “εκπαιδεύει” το σώμα να αμύνεται, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της μητρότητας, αλλά για πολλές δεκαετίες μετά.

Ένα ανοσοποιητικό σύστημα σε διαρκή επαγρύπνηση

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature από ερευνητές του Κέντρου Καρκίνου Peter MacCallum στην Αυστραλία, δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιεί μια μακροχρόνια αμυντική απόκριση στο στήθος κατά τη διάρκεια της γαλουχίας, μια άμυνα που μπορεί να διαρκέσει πολύ πέρα από τα πρώτα χρόνια της μητρότητας.

Η ομάδα, υπό την καθοδήγηση της ογκολόγου Δρ. Sherene Loi, μελέτησε δείγματα ιστών μαστού από 260 γυναίκες ηλικίας 20 έως 70 ετών. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι γυναίκες που είχαν θηλάσει παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ειδικών ανοσοκυττάρων, γνωστών ως CD8+ T κύτταρα,  μικροσκοπικοί «φρουροί» που περιπολούν τον ιστό του μαστού και αναγνωρίζουν ύποπτα ή επικίνδυνα κύτταρα πριν εξελιχθούν σε κακοήθειες. Μάλιστα, κάποια από αυτά τα κύτταρα βρέθηκαν να παραμένουν ενεργά έως και 50 χρόνια μετά τον θηλασμό!

Σε πειράματα με ποντίκια, όσες θήλασαν εμφάνισαν την ίδια ανοσολογική ενίσχυση και, όταν εκτέθηκαν σε επιθετικά καρκινικά κύτταρα, είχαν πιο αργή ανάπτυξη όγκων από εκείνες που δεν είχαν θηλάσει, ένδειξη ότι το ανοσοποιητικό «θυμάται» την εμπειρία του θηλασμού και παραμένει σε επιφυλακή.

Γιατί έχει σημασία για την υγεία των μαμάδων

Η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει εδώ και χρόνια ότι ο θηλασμός συνδέεται με περίπου 4,3% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού για κάθε έτος θηλασμού (σύμφωνα με το περιοδικό Cancer Medicine). Το γιατί συνέβαινε αυτό, όμως, παρέμενε μυστήριο, μέχρι τώρα.

Η νέα έρευνα υποδεικνύει ότι ο θηλασμός ενεργοποιεί την παραγωγή εξειδικευμένων ανοσοκυττάρων, αφήνοντας πίσω του ένα “αποτύπωμα μνήμης” στο ανοσοποιητικό, που μπορεί να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει ανώμαλες κυτταρικές αλλαγές ακόμη και χρόνια αργότερα.

Η Δρ. Loi και η ομάδα της πιστεύουν ότι αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες μεθόδους ενίσχυσης του ανοσοποιητικού ή ακόμη και σε στρατηγικές πρόληψης του καρκίνου του μαστού εμπνευσμένες από τον ίδιο μηχανισμό.

Το σώμα της μητέρας δεν σταματά ποτέ να προστατεύει

Φυσικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο θηλασμός δεν εξαλείφει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού — πολλοί άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία, η κληρονομικότητα και οι ορμονικές επιδράσεις, παίζουν σημαντικό ρόλο. Παρ’ όλα αυτά, η έρευνα αυτή έρχεται να υπενθυμίσει πόσο έξυπνα και προσαρμοστικά λειτουργεί το μητρικό σώμα.

Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι αυτά τα προστατευτικά κύτταρα σχηματίζονται αρχικά για να αποτρέπουν λοιμώξεις, όπως η μαστίτιδα, όμως φαίνεται πως στη συνέχεια παραμένουν για να φυλάνε σκοπιά, ενάντια σε πιθανές μελλοντικές απειλές.

Μια προσωπική επιλογή, μια δυνατή υπενθύμιση

Ο θηλασμός, βέβαια, είναι πάντα μια προσωπική επιλογή και δεν είναι εφικτός για κάθε μητέρα. Αυτή η έρευνα δεν προσπαθεί να επιβάλει, αλλά να φωτίσει τη σοφία του σώματος, το πώς, ακόμη και μετά το τέλος της γαλουχίας, το σώμα συνεχίζει να φροντίζει και να προστατεύει.

Για πολλές μαμάδες, ευρήματα σαν κι αυτό γεννούν δέος αλλά και επιβεβαίωση: ότι το σώμα μας συνεχίζει να δίνει, να θυμάται και να προστατεύει, ακόμη κι όταν τα παιδιά μας έχουν πια μεγαλώσει.

Όπως λένε οι επιστήμονες, η φύση γνωρίζει καλύτερα, και η επιστήμη απλώς αρχίζει να ανακαλύπτει όσα οι μαμάδες ένιωθαν πάντα στην καρδιά τους.