«Κρατούσα μια άδεια κούπα και δεν ήξερα γιατί» – μια ιστορία που θα σου θυμίσει εσένα

Θέλω να σου πω για μια στιγμή που είχα όταν ο γιος μου, ο Lincoln, ήταν περίπου τεσσάρων μηνών.

Στεκόμουν στην κουζίνα, κρατώντας μια εντελώς άδεια κούπα καφέ, προσπαθώντας να θυμηθώ αν είχα ήδη φτιάξει καφέ ή αν ετοιμαζόμουν να φτιάξω. Έμεινα εκεί για αυτό που μου φάνηκε ένας ολόκληρος χρόνος. Απλώς… στεκόμουν. Η κούπα ήταν στο χέρι μου. Η απάντηση υπήρχε κάπου στο μυαλό μου. Και όμως, τίποτα.

Τότε γέλασα. «Baby brain», «mommy brain». Όλες το έχουμε ακούσει, όλες έχουμε μια τέτοια ιστορία. Είναι σχεδόν τελετουργικό της μητρότητας: το κάνεις αστείο, πίνεις λίγο παραπάνω καφέ και συνεχίζεις.

Η «ομίχλη» που δεν φεύγει πάντα

Αυτό που κανείς δεν μου είπε, όμως, είναι ότι θα το ξαναζούσα χρόνια μετά. Και τη δεύτερη φορά δεν ήταν το ίδιο αστείο. Είναι πιο δύσκολο να γελάσεις όταν βρίσκεσαι σε μια δουλειά και σου λείπει μια λέξη που κανονικά θα έβρισκες αμέσως. Όταν μπαίνεις σε ένα δωμάτιο και παγώνεις, όπως τότε στην κουζίνα. Όταν αυτή η «ομίχλη» δεν φεύγει εντελώς, αρχίζεις σιωπηλά να αναρωτιέσαι αν κάτι δεν πάει καλά με σένα.

Σήμερα ξέρω κάτι σημαντικό: δεν υπήρχε κάτι λάθος με μένα. Αλλά κάτι συνέβαινε σίγουρα στον εγκέφαλό μου. Και δεν είχα κανένα δεδομένο για να το καταλάβω.

Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε το «mom brain» σαν μια προσωρινή ιδιοτροπία. Όμως μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι μιας πολύ μεγαλύτερης νευρολογικής διαδρομής που βιώνουν οι γυναίκες σε όλη τους τη ζωή – από τη μητρότητα μέχρι την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση – μια διαδρομή που ακόμα δεν κατανοούμε πλήρως.

Τα καλά νέα και αυτά που μας δυσκολεύουν

Νέες έρευνες δείχνουν ότι οι ορμονικές αλλαγές που περνά μια γυναίκα μπορούν τελικά να ενισχύσουν τον εγκέφαλο μακροπρόθεσμα. Η ανατροφή παιδιών, με όλες τις απαιτήσεις της, φαίνεται να λειτουργεί σαν «προπόνηση» για το μυαλό, ενισχύοντας τη γνωστική ανθεκτικότητα. Μάλιστα, γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν μεγαλώσει περισσότερα παιδιά εμφανίζουν ισχυρότερες εγκεφαλικές λειτουργίες σε περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη.

Αντίστοιχα, στην εμμηνόπαυση, η πτώση της ενέργειας του εγκεφάλου φαίνεται να είναι προσωρινή, με σταθεροποίηση και ακόμη και βελτίωση σε επόμενη φάση.

Κι όμως, υπάρχει και η άλλη πλευρά. Μελέτες δείχνουν ότι η εμμηνόπαυση συνδέεται με αλλαγές στον εγκέφαλο που επηρεάζουν τη μνήμη και τη συναισθηματική ισορροπία, ενώ πολλές γυναίκες αναφέρουν άγχος, κακή διάθεση και διαταραχές ύπνου. Και ίσως το πιο δύσκολο: αυτές οι αλλαγές δεν αναστρέφονται πλήρως, ακόμη και με ορμονική θεραπεία.

Τελικά τι ισχύει; Είναι αυτή η φάση μια «πτώση» ή μια «αναβάθμιση» του εγκεφάλου;

Η απάντηση είναι και τα δύο. Και η διαφορά κρύβεται στο τι συμβαίνει ενδιάμεσα.

Το σημείο-κλειδί που αγνοούμε

Υπάρχει μια λέξη που κάνει τη διαφορά: «επιτυχώς».

Οι εγκέφαλοι που περνούν αυτές τις αλλαγές «επιτυχώς» βρίσκουν ξανά ισορροπία. Οι γυναίκες που βιώνουν αυτή τη λεγόμενη «δεύτερη άνοιξη» είναι εκείνες που είχαν την υποστήριξη που χρειάζονταν την κατάλληλη στιγμή.

Αλλά τι σημαίνει «επιτυχώς»; Και πώς μπορεί μια γυναίκα να ξέρει αν τα καταφέρνει;

Το μεγάλο κενό

Ζούμε σε μια εποχή όπου μετράμε τα πάντα για την υγεία μας: ύπνο, καρδιακούς παλμούς, αντοχή. Κι όμως, όταν πρόκειται για τον εγκέφαλο – και ειδικά για τον εγκέφαλο των γυναικών σε κρίσιμες φάσεις – είμαστε σχεδόν στο σκοτάδι.

Δεν υπάρχουν «βάσεις», δεν υπάρχει παρακολούθηση, δεν υπάρχει τρόπος να ξεχωρίσεις τι είναι φυσιολογικό και τι όχι. Οι περισσότερες γυναίκες που μιλούν σε γιατρό για αυτά τα συμπτώματα ακούνε απλώς: «είναι η εμμηνόπαυση».

Και αυτό είναι όλο.

Μήπως δεν ήταν απλώς μια αστεία στιγμή;

Σκέφτομαι αλλιώς πλέον εκείνη τη στιγμή στην κουζίνα.

Μήπως δεν ήταν κάτι για να γελάσω;
Μήπως ήταν ένα σημάδι; Ένα δεδομένο; Ένα μήνυμα του εγκεφάλου μου που δεν είχα τρόπο να καταγράψω ή να καταλάβω;

Η στιγμή που μετράει περισσότερο

Οι αλλαγές στον εγκέφαλο είναι πραγματικές. Αλλά και η ανάκαμψη είναι πραγματική. Το θέμα είναι ότι δεν συμβαίνει αυτόματα. Επηρεάζεται από το στρες, τον ύπνο, τη διατροφή, τη στήριξη που έχει μια γυναίκα.

Με άλλα λόγια: η περίοδος αυτή έχει σημασία. Και σήμερα, οι περισσότερες γυναίκες τη διασχίζουν χωρίς καμία καθοδήγηση.

Δεν είναι θέμα φόβου. Η «δεύτερη άνοιξη» υπάρχει. Υπάρχουν γυναίκες που μετά την εμμηνόπαυση ανθίζουν, δημιουργούν, σκέφτονται πιο καθαρά από ποτέ.

Αλλά χρειάζεται κάτι βασικό: να πάρουμε στα σοβαρά όσα βιώνουμε. Να σταματήσουμε να τα αποκαλούμε «απλώς ορμόνες» ή «λίγη αφηρημάδα» και να τα δούμε ως αυτό που είναι: σημαντικά σήματα του εγκεφάλου.

Γιατί, τελικά, εκείνη τη στιγμή στην κουζίνα, με την άδεια κούπα στο χέρι, άξιζες κάτι παραπάνω από ένα αστείο.

Άξιζες απαντήσεις.

Πηγή: Motherly