Eστιατόρια λένε «όχι» στο κινητό σε παιδιά - Εσείς το ξέρατε;

«Στο τραπέζι χωρίς οθόνες»: Η όμορφη πρωτοβουλία που φέρνει ξανά τις οικογένειες κοντά. Ακόμα φυσικά δεν συμβαίνει στην Ελλάδα, αλλά ας παίρνουμε μαθήματα.

Παιχνίδια, γρίφοι και δημιουργικές δραστηριότητες παίρνουν τη θέση των κινητών και των tablets σε 15 εστιατόρια της Σαρδηνίας, σε μια προσπάθεια να απολαύσουν μικροί και μεγάλοι το φαγητό τους, αλλά κυρίως ο ένας την παρέα του άλλου.

Ας είμαστε ειλικρινείς! Πόσες φορές δεν έχουμε βρεθεί σε ένα εστιατόριο, έχουμε μόλις καθίσει στο τραπέζι και πριν καν προλάβει ο σερβιτόρος να έρθει για την παραγγελία, έχουμε ακούσει το παιδί μας να ζητά επίμονα το κινητό για να δει τα αγαπημένα του κινούμενα σχέδια;

Και κάπως έτσι, σχεδόν μηχανικά, ο μπαμπάς βάζει το χέρι στην τσέπη, βγάζει το κινητό και το παραδίδει στον μικρό της παρέας. Εκείνος, που έχει μάθει πια να χειρίζεται με μεγάλη άνεση κωδικούς, YouTube και παράβλεψη διαφημίσεων, βρίσκει αμέσως αυτό που ψάχνει: μερικά επεισόδια από την αγαπημένη του σειρά Bluey.

Μόλις ακουστεί το γνώριμο τραγουδάκι της έναρξης, είναι σαν να χάνεται κάθε επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο. Το παιδί απορροφάται τόσο πολύ από τις περιπέτειες της αγαπημένης του οικογένειας σκύλων, που ακόμη και η επιλογή του φαγητού γίνεται δύσκολη υπόθεση. Έτσι, τελικά, αποφασίζει η μαμά τι θα παραγγείλει για εκείνο.

Μια εικόνα που λίγο-πολύ όλοι οι γονείς έχουμε συναντήσει ή έχουμε ζήσει!

Όταν μια οικογενειακή έξοδος καταλήγει σε… ατομική εμπειρία

Πόσες φορές δεν έχουμε δει παιδιά να κλαίνε, να διαμαρτύρονται ή να επιμένουν ότι θέλουν να δουν τα αγαπημένα τους κινούμενα σχέδια; Και πόσες φορές δεν έχουμε παρατηρήσει μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους να απομονώνονται από την παρέα, θεωρώντας βαρετές τις συζητήσεις των μεγάλων, προτιμώντας να επικοινωνούν με τους φίλους τους μέσα από την οθόνη του κινητού;

Είτε πρόκειται για ένα μικρό παιδί που παρακολουθεί βίντεο είτε για έναν έφηβο που ανταλλάσσει μηνύματα με την παρέα του, το αποτέλεσμα συχνά είναι το ίδιο: η οικογένεια βρίσκεται μεν στο ίδιο τραπέζι, αλλά ο καθένας είναι τελικά στον δικό του κόσμο.

Και μια έξοδος που θα μπορούσε να είναι μια όμορφη ευκαιρία για συζήτηση, γέλια και κοινές στιγμές, καταλήγει πολλές φορές να θυμίζει περισσότερο μια έξοδο για δύο, με τα παιδιά απασχολημένα στις οθόνες τους.

Ακριβώς αυτή την εικόνα θέλει να αλλάξει μια πολύ ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία που ξεκίνησε στη Σαρδηνία.

Η Περιφερειακή Συνήγορος για την Παιδική Ηλικία και την Εφηβεία στη Σαρδηνία, Άννα Κάου, σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Εστίασης και Αναψυχής της Σαρδηνίας (Fipe), έθεσε σε εφαρμογή τη δράση «Στο τραπέζι χωρίς οθόνες» («A tavola senza schermi»).

Μια προσπάθεια να θυμηθούν μικροί και μεγάλοι πόσο όμορφο είναι να περνούν χρόνο μαζί, χωρίς να παρεμβάλλεται μια οθόνη ανάμεσά τους.

Πόσο νωρίς μπαίνουν τα κινητά στη ζωή των παιδιών;

Η πρωτοβουλία δεν προέκυψε τυχαία. Τα στοιχεία για τη χρήση των ψηφιακών συσκευών από τα παιδιά στην Ιταλία είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά και δείχνουν πόσο νωρίς η τεχνολογία γίνεται μέρος της καθημερινότητάς τους.

Σύμφωνα με το Ίδρυμα Βερονέζι, το οποίο ασχολείται με την προώθηση της δημόσιας υγείας, επτά στα δέκα παιδιά στην Ιταλία έχουν αποκτήσει κινητό τηλέφωνο πριν συμπληρώσουν τα 11 τους χρόνια.

Κατά μέσο όρο, χρησιμοποιούν το κινητό τους έξι ώρες την ημέρα, ενώ το 25,4% των εφήβων περνά περισσότερες από οκτώ ώρες καθημερινά στη συσκευή του. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι πάνω από τους μισούς δεν την απενεργοποιούν ποτέ.

Παράλληλα, σχεδόν 100.000 έφηβοι εμφανίζουν συμπεριφορές που συνδέονται με τον εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα στοιχεία είναι εξίσου ενδιαφέροντα και για τις μικρότερες ηλικίες. Πρόσφατες έρευνες στην Ιταλία δείχνουν ότι πάνω από το 61% των παιδιών ηλικίας 0-6 ετών χρησιμοποιεί οθόνες καθημερινά, ενώ περίπου το 41% ξεκινά αυτή τη συνήθεια ήδη από την ηλικία των 2-3 ετών.

Έκθεση της Εθνικής Ένωσης για τους Τεχνολογικούς Εθισμούς, τον Τζόγο και τον Κυβερνοεκφοβισμό (Di.Te.) αποκαλύπτει επίσης ότι το 81% των παιδιών χρησιμοποιεί τις οθόνες μόνο του, χωρίς ουσιαστική επίβλεψη από κάποιον ενήλικα.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν έρθει η ώρα να αφήσουν τη συσκευή;

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 57,7% των παιδιών εμφανίζει ευερεθιστότητα ή θυμό όταν του αφαιρείται η συσκευή, ενώ το 21,8% κλαίει ή αντιστέκεται. Μετά τη χρήση, ένα στα πέντε παιδιά (20,8%) παρουσιάζει υπερκινητικότητα ή δυσκολίες στην προσοχή, ενώ το 25,3% ζητά επίμονα να επιστρέψει στην οθόνη.

Αριθμοί που μας θυμίζουν πόσο σημαντικό είναι να βρίσκουμε από νωρίς μια ισορροπία στη σχέση των παιδιών με την τεχνολογία.

Το «Kit της επανασύνδεσης»: Παιχνίδια αντί για κινητά στο εστιατόριο!

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Περιφέρεια της Σαρδηνίας αποφάσισε να προχωρήσει στην πρωτοβουλία «Στο τραπέζι χωρίς οθόνες», η οποία θα διαρκέσει αρχικά έναν μήνα και έχει ήδη υιοθετηθεί από 15 εστιατόρια του νησιού.

Πώς λειτουργεί;

Οι οικογένειες που επισκέπτονται τα συγκεκριμένα εστιατόρια μαζί με τα παιδιά τους καλούνται να αφήσουν τα κινητά τους σε ένα ειδικό καλάθι. Στη συνέχεια, παραλαμβάνουν από τους υπευθύνους το ξεχωριστό «Kit της επανασύνδεσης»!

Και τι περιλαμβάνει αυτό; Όλα όσα μπορούν να κάνουν την αναμονή για το φαγητό πιο ευχάριστη, χωρίς να χρειάζεται να ανοίξει κανείς μια οθόνη.

Χρωμοσελίδες, παστέλ, μολύβια, κουίζ, γρίφοι και επιτραπέζια παιχνίδια δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να απασχοληθούν δημιουργικά, να παίξουν και να διασκεδάσουν μέχρι να έρθει το φαγητό.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια επιστροφή στην αναλογική ψυχαγωγία, με απλά παιχνίδια και δραστηριότητες που ενθαρρύνουν τη φαντασία, την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση.

Μάλιστα, οι επιλογές των παιχνιδιών δεν έγιναν τυχαία. Έχουν επιλεγεί από παιδιάτρους της Ιταλικής Ομοσπονδίας Παιδιάτρων (FIMP), οι οποίοι δημιούργησαν παράλληλα και έναν οδηγό για τη σχέση των παιδιών και των εφήβων με την τεχνολογία.

Όπως εξηγεί η Άννα Κάου, η συγκεκριμένη δράση δεν έχει στόχο να απαγορεύσει τη χρήση των κινητών τηλεφώνων. Αντίθετα, βασίζεται σε μια συμφωνία ανάμεσα στους γονείς και τους ανθρώπους της εστίασης, με κοινό σκοπό να ενισχυθούν η επικοινωνία, η πραγματική επαφή και η συζήτηση γύρω από το οικογενειακό τραπέζι.

Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου δοκιμαστικού μήνα, θα αξιολογηθεί το ενδεχόμενο επέκτασης της πρωτοβουλίας σε όλα τα εστιατόρια που ανήκουν στο δίκτυο της Fipe.

Το παράδειγμα πρέπει να ξεκινά από τους γονείς

Η Άννα Κάου εξέφρασε την ελπίδα ότι αυτή η μικρή αλλά ουσιαστική πρωτοβουλία θα βοηθήσει τις οικογένειες να αναθεωρήσουν ορισμένες καθημερινές συνήθειες.

Όπως σημείωσε, η ψηφιακή τεχνολογία χρειάζεται σωστή διαχείριση, ενώ τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να προστατεύονται τόσο από την υπερβολική χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών όσο και από την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο.

Παράλληλα, υπογράμμισε πόσο σημαντικό είναι οι γονείς να γνωρίζουν τόσο τους κινδύνους όσο και τις ευκαιρίες που προσφέρουν τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Fipe, Εμανουέλε Φρόντζα, υπενθύμισε τον ιδιαίτερο ρόλο που έχουν τα εστιατόρια στην καθημερινότητά μας: είναι χώροι συνάντησης, επικοινωνίας και κοινών εμπειριών.

Και έστειλε ένα μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε όλοι οι γονείς: το παράδειγμα πρέπει να ξεκινά από εμάς τους ίδιους.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «το να ζητάμε από τα παιδιά να αφήσουν τις οθόνες έχει νόημα μόνο αν είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε το ίδιο».

Γιατί τελικά, οι πιο όμορφες οικογενειακές στιγμές δεν χρειάζονται οθόνη!

Δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι γονείς ούτε να αποκλείσουμε την τεχνολογία από τη ζωή των παιδιών μας. Χρειάζεται, όμως, να τους δείχνουμε πως υπάρχουν και άλλοι τρόποι να διασκεδάσουν, να επικοινωνήσουν και να περάσουν όμορφα.

Ένα επιτραπέζιο, μια ζωγραφιά, ένας αστείος γρίφος ή μια κουβέντα γύρω από το τραπέζι μπορεί να γίνει η αφορμή για γέλια και όμορφες αναμνήσεις.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό μήνυμα της πρωτοβουλίας από τη Σαρδηνία: όταν βγαίνουμε για φαγητό με τα παιδιά μας, δεν πηγαίνουμε απλώς για να φάμε. Πηγαίνουμε για να μοιραστούμε χρόνο μαζί τους.

Γιατί, όσο κι αν μεγαλώσουν, οι στιγμές που θα θυμούνται δεν θα είναι εκείνες που πέρασαν κοιτάζοντας μια οθόνη, αλλά εκείνες που γελούσαμε, παίζαμε και μιλούσαμε όλοι μαζί!