Γουίνι: Έγινε 100 ετών το πιο κερδοφόρο αρκουδάκι!
Δημοσιεύθηκε στις | Τελευταία Ενημέρωση
Υπάρχουν κάποια παιχνίδια που δεν τα αποχωριζόμαστε ποτέ πραγματικά. Μένουν στην αγκαλιά μας όταν είμαστε παιδιά, γίνονται οι ήρωες των πρώτων μας παραμυθιών και, χρόνια αργότερα, επιστρέφουν μέσα από τις ιστορίες που διαβάζουμε στα δικά μας παιδιά. Ο Γουίνι το Αρκουδάκι είναι ένας από αυτούς τους ήρωες. Και φέτος έχει κάθε λόγο να γιορτάζει: συμπληρώνει 100 χρόνια από την κυκλοφορία του πρώτου του βιβλίου, αποδεικνύοντας ότι η τρυφερότητα, η φιλία και η παιδική φαντασία δεν έχουν ηλικία.
«Υποσχέσου ότι δεν θα με ξεχάσεις ποτέ. Ούτε καν όταν θα είμαι εκατό χρονών».
Η γλυκιά αυτή παράκληση του Γουίνι, όπως την κατέγραψε ο Α. Α. Μιλν στο βιβλίο «Το Σπίτι στη Γωνιά του Που» (The House at Pooh Corner) το 1928, μοιάζει σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Γιατί, αν υπάρχει ένας ήρωας που κατάφερε να μείνει για πάντα στην καρδιά μικρών και μεγάλων, αυτός είναι το αξιαγάπητο αρκουδάκι που λατρεύει το μέλι.
Ο Γουίνι το Αρκουδάκι (Winnie-the-Pooh) έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο ομώνυμο βιβλίο, που κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο E. P. Dutton στις 14 Οκτωβρίου 1926. Έναν αιώνα αργότερα, οι περιπέτειές του εξακολουθούν να ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 72 γλώσσες και έχουν πουλήσει περισσότερα από 45 εκατομμύρια αντίτυπα μόνο στις ΗΠΑ.
Κι όμως, η ιστορία του είχε αρχίσει λίγο νωρίτερα. Η αφήγηση «Winnie-the-Pooh and Some Bees» δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Evening News την παραμονή των Χριστουγέννων του 1925. Το βιβλίο του 1926 συγκέντρωσε ιστορίες με πρωταγωνιστή τον μικρό αρκούδο και τους φίλους του, εμπνευσμένους σε μεγάλο βαθμό από τα παιχνίδια του γιου του συγγραφέα, Κρίστοφερ Ρόμπιν.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Από ένα παιδικό παιχνίδι σε έναν αγαπημένο ήρωα
Ο Γουίνι, γνωστός επίσης ως Έντουαρντ Μπέαρ, Αρκουδάκι Που ή απλώς Που, είναι ένας φανταστικός ανθρωπόμορφος αρκούδος που δημιούργησε ο Άγγλος συγγραφέας Α. Α. Μιλν, σε συνεργασία με τον εικονογράφο Ε. Χ. Σέπαρντ.
Η έμπνευση γεννήθηκε μέσα από τον κόσμο ενός παιδιού. Ο Μιλν βασίστηκε σε ένα λούτρινο αρκουδάκι που είχε αγοράσει για τον γιο του, Κρίστοφερ Ρόμπιν, από το πολυκατάστημα Harrods, αλλά και σε μια πραγματική αρκούδα με το όνομα Γουίνι, την οποία είχαν δει στον ζωολογικό κήπο του Λονδίνου.
Έτσι, ένα παιχνίδι που προοριζόταν να συντροφεύει τις παιδικές στιγμές ενός μικρού αγοριού έγινε η αφετηρία για έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ήρωες της παιδικής λογοτεχνίας.
Η πρώτη συλλογή ιστοριών του ήταν το βιβλίο «Γουίνι το Αρκουδάκι» του 1926, ενώ ακολούθησε το The House at Pooh Corner το 1928. Ο Μιλν είχε ήδη συμπεριλάβει ένα ποίημα για τον Γουίνι στην παιδική ποιητική συλλογή When We Were Very Young το 1924, ενώ ακολούθησαν και άλλα ποιήματα στο Now We Are Six το 1927.
Και τα τέσσερα βιβλία εικονογραφήθηκαν από τον Ε. Χ. Σέπαρντ, ο οποίος έδωσε μορφή όχι μόνο στον Γουίνι, αλλά και στην παρέα που έμελλε να αγαπηθεί από εκατομμύρια παιδιά.
Η επιτυχία ήρθε από νωρίς. Οι ιστορίες του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες, ακόμη και στα λατινικά, σε μετάφραση του Αλεξάντερ Λέναρντ. Τα πρωτότυπα αγγλικά χειρόγραφα φυλάσσονται στη Βιβλιοθήκη Wren του Trinity College στο Κέιμπριτζ, το πανεπιστήμιο όπου είχε σπουδάσει ο Μιλν, στο οποίο κληροδότησε τα έργα του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Πώς ο Γουίνι έγινε ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά brands στον κόσμο
Η αγάπη για τον μικρό αρκούδο δεν άργησε να ξεπεράσει τις σελίδες των βιβλίων. Σταδιακά, ο Γουίνι έγινε κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν ήρωα παιδικών ιστοριών: ένα εμπορικό φαινόμενο που άλλαξε την ιστορία της αξιοποίησης χαρακτήρων της παιδικής λογοτεχνίας.
Στις 6 Ιανουαρίου 1930, ο Στίβεν Σλέσιντζερ αγόρασε από τον Μιλν τα δικαιώματα εμπορικής αξιοποίησης, τηλεόρασης, ηχογράφησης και άλλων χρήσεων των έργων του Γουίνι το Αρκουδάκι στις ΗΠΑ και στον Καναδά. Η συμφωνία προέβλεπε προκαταβολή 1.000 δολαρίων και ποσοστό 66% επί των εσόδων του Σλέσιντζερ, σύμφωνα με το Business Insider.
Μέχρι τον Νοέμβριο του 1931, το Αρκουδάκι είχε εξελιχθεί σε επιχείρηση με ετήσια κέρδη 50 εκατομμυρίων δολαρίων. Για περισσότερα από 30 χρόνια, ο Σλέσιντζερ αξιοποίησε εμπορικά τον Που και τους φίλους του, δημιουργώντας μια ολόκληρη σειρά προϊόντων και ψυχαγωγικών παραγωγών.
Στην αγορά κυκλοφόρησαν οι πρώτες κούκλες, δίσκοι, επιτραπέζια παιχνίδια και παζλ, ενώ ο Γουίνι απέκτησε ραδιοφωνική εκπομπή στις ΗΠΑ μέσω του NBC, κινούμενα σχέδια και κινηματογραφική ταινία.
Το 1932 αποτέλεσε ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο: ο Σλέσιντζερ παρουσίασε τον Γουίνι έγχρωμο, με το κόκκινο πουκάμισο που έγινε αργότερα το σήμα κατατεθέν του. Η νέα εμφάνιση κυκλοφόρησε σε δίσκο της RCA Victor. Έναν χρόνο αργότερα, το 1933, οι Parker Brothers παρουσίασαν το επιτραπέζιο παιχνίδι «Γουίνι το Αρκουδάκι του Α. Α. Μιλν», με τον ήρωα να φορά και πάλι το χαρακτηριστικό κόκκινο πουκάμισό του.
Τη δεκαετία του 1940, η Άγκνες Μπρας δημιούργησε τις πρώτες λούτρινες κούκλες του Γουίνι με αυτή την πλέον αναγνωρίσιμη εμφάνιση.
Από τον Μιλν στον Σλέσιντζερ και από εκεί στην Disney
Ο Α. Α. Μιλν πέθανε το 1956 και τα δικαιώματα του Γουίνι πέρασαν στη σύζυγό του, Ντόροθι. Μετά τον θάνατό της, μεταβιβάστηκαν στο Pooh Properties Trust.
Στο μεταξύ, ο Στίβεν Σλέσιντζερ είχε πεθάνει το 1953. Η σύζυγός του, Σίρλεϊ Σλέσιντζερ Λάσγουελ, συνέχισε να αναπτύσσει τον χαρακτήρα και, το 1961, παραχώρησε δικαιώματα στην Walt Disney Productions, στο πλαίσιο της πρώτης από δύο συμφωνίες μεταξύ της εταιρείας Stephen Slesinger Inc. και της Disney.
Την ίδια χρονιά, η χήρα του Α. Α. Μιλν παραχώρησε επίσης στην Disney ορισμένα δικαιώματα, μεταξύ των οποίων και τα δικαιώματα κινηματογραφικών ταινιών.
Από το 1966, η Disney άρχισε να κυκλοφορεί τις δικές της παραγωγές κινουμένων σχεδίων με πρωταγωνιστή τον Γουίνι και τους φίλους του. Η αρχή έγινε με την ταινία «Γουίνι το Αρκουδάκι και το Μελόδεντρο». Ακολούθησαν οι ταινίες «Γουίνι το Αρκουδάκι και η Θυελλώδης Μέρα» το 1968 και «Γουίνι το Αρκουδάκι και ο Τίγκερ» το 1974.
Οι τρεις αυτές παραγωγές συνδυάστηκαν το 1977 σε μία μεγάλου μήκους ταινία με τίτλο «Οι Πολλές Περιπέτειες του Γουίνι το Αρκουδάκι». Το 1983 κυκλοφόρησε ακόμη μία μεγάλου μήκους ταινία, με τίτλο «Ο Γουίνι το Αρκουδάκι και μια Μέρα για τον Άιορ».
Η νέα γενιά κινηματογραφικών παραγωγών ήρθε τη δεκαετία του 2000. Στις ταινίες που ακολούθησαν περιλαμβάνονται «Η Ταινία του Τίγκερ» (2000), «Η Μεγάλη Ταινία του Γουρουνιού» (2003), «Η Ταινία του Χεφαλούμ του Που» (2005) και «Ο Γουίνι το Αρκουδάκι» (2011).
Η τηλεόραση έδωσε επίσης νέα ζωή στον αγαπημένο ήρωα. Η Disney δημιούργησε σειρές όπως οι «Καλώς ήρθατε στη Γωνιά του Που» (Disney Channel, 1983–1986), «Οι Νέες Περιπέτειες του Γουίνι το Αρκουδάκι» (ABC, 1988–1991), «Το Βιβλίο του Που» (Playhouse Disney, 2001–2003) και «Οι Φίλοι μου ο Τίγρης και το Αρκουδάκι» (Playhouse Disney, 2007–2010).
Με αυτόν τον τρόπο, ο Γουίνι πέρασε από τις σελίδες των βιβλίων στις κινηματογραφικές αίθουσες και στις τηλεοπτικές οθόνες, γνωρίζοντας διαδοχικά νέες γενιές παιδιών.
Η μεγάλη μάχη για τα πνευματικά δικαιώματα
Πίσω από τον αγαπημένο χαρακτήρα κρύβεται και μια μακρά ιστορία εμπορικών συμφωνιών και δικαστικών διαφορών.
Την εποχή εκείνη, η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων διαρκούσε αρχικά 28 χρόνια, με δυνατότητα ανανέωσης για άλλα 28. Αργότερα, η νομοθεσία στις ΗΠΑ τροποποιήθηκε δύο φορές: το 1976 προστέθηκαν 19 χρόνια προστασίας και το 1998 άλλα 20.
Ωστόσο, τα πνευματικά δικαιώματα του Α. Α. Μιλν στις ΗΠΑ για τον χαρακτήρα του Γουίνι το Αρκουδάκι έληξαν την 1η Ιανουαρίου 2022, καθώς είχαν συμπληρωθεί 95 χρόνια από τη δημοσίευση της πρώτης ιστορίας. Έτσι, η αρχική λογοτεχνική εκδοχή του χαρακτήρα πέρασε στο δημόσιο κτήμα στις ΗΠΑ και η Disney έπαψε να έχει αποκλειστικά δικαιώματα σε αυτήν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εκδοχή του Γουίνι είναι ελεύθερη προς χρήση: οι μεταγενέστερες απεικονίσεις και τα επιμέρους στοιχεία που προστατεύονται αυτοτελώς εξακολουθούν να υπόκεινται στους αντίστοιχους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα πνευματικά δικαιώματα αναμένεται να λήξουν την 1η Ιανουαρίου 2027, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση 70 ετών από τον θάνατο του Μιλν, το 1956.
Οι διαφωνίες για τα δικαιώματα είχαν αρχίσει πολύ νωρίτερα. Το 2002, ενώ η Disney βρισκόταν σε δικαστική διαμάχη με την SSI σχετικά με καταγγελίες ότι δεν είχε καταβάλει συστηματικά τα προβλεπόμενα δικαιώματα επί σειρά ετών, η Κλερ Μιλν επιχείρησε να τερματίσει τη συμφωνία του 1930.
Το 2006, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αρνήθηκε να εκδώσει ένταλμα certiorari, με αποτέλεσμα να μην προχωρήσει η προσφυγή του κληρονόμου του Α. Α. Μιλν.
Από το 1961, όταν η Walt Disney Company απέκτησε με άδεια ορισμένα δικαιώματα για ταινίες και άλλες χρήσεις των ιστοριών του Γουίνι από την περιουσία του Α. Α. Μιλν και την εταιρεία διαχείρισης αδειών Stephen Slesinger Inc., έχτισε σταδιακά ένα από τα πιο επιτυχημένα εμπορικά franchise στην ιστορία της.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Πόσα χρήματα έχει αποφέρει ο Γουίνι το Αρκουδάκι;
Μπορεί να ξεκίνησε ως ένα λούτρινο παιχνίδι που συντρόφευε ένα μικρό αγόρι, όμως σήμερα ο Γουίνι είναι ένα παγκόσμιο εμπορικό φαινόμενο.
Για σχεδόν έναν αιώνα, ο αγαπημένος αρκούδος εξακολουθεί να συστήνεται σε νέες γενιές μέσα από ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, βιβλία και επανεκδόσεις. Παράλληλα, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα στον χώρο του merchandising, με προϊόντα που περιλαμβάνουν παιχνίδια και λούτρινα, είδη για μωρά και παιδιά, ρούχα, βιβλία και διακοσμητικά για το σπίτι.
Για τα παιδιά παραμένει ένας τρυφερός ήρωας, ενώ για πολλούς ενήλικες αποτελεί ένα κομμάτι της παιδικής τους ηλικίας, ένα σύμβολο νοσταλγίας που συνδέει το χθες με το σήμερα.
Σύμφωνα με κατάταξη της ιστοσελίδας lovemoney.com για τα πιο προσοδοφόρα franchise όλων των εποχών, το Winnie the Pooh έχει αποφέρει περίπου 48,8 δισεκατομμύρια δολάρια. Από αυτά, 48,3 δισεκατομμύρια δολάρια προέρχονται από τις λιανικές πωλήσεις προϊόντων merchandising, 545 εκατομμύρια δολάρια από τις κινηματογραφικές εισπράξεις και 40 εκατομμύρια δολάρια από πωλήσεις DVD και Blu-ray.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, ο Γουίνι κατατάσσεται τρίτος ανάμεσα στα πιο προσοδοφόρα franchise όλων των εποχών, πίσω από τα Pokémon, που βρίσκονται στην πρώτη θέση με 98,9 δισεκατομμύρια δολάρια, και τον Mickey Mouse, που ακολουθεί στη δεύτερη θέση με 61,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, τα ποσά διαφέρουν ανάλογα με την πηγή και τη μεθοδολογία υπολογισμού. Η Kartoon Studios, η οποία δραστηριοποιείται στην εμπορική αξιοποίηση του brand του Γουίνι μετά την απελευθέρωση της αρχικής λογοτεχνικής εκδοχής του στις ΗΠΑ, αναφέρει στην ιστοσελίδα της ότι το brand έχει αποφέρει περισσότερα από 80 δισεκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες.
Η ίδια εταιρεία εκτιμά ότι σήμερα το brand αποφέρει από 3 έως 6 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ τα συνολικά έσοδα σε όλη τη διάρκεια της εμπορικής του πορείας ξεπερνούν εκείνα σχεδόν κάθε μεγάλης μάρκας στον κόσμο.
Ένας αιώνας γεμάτος ιστορίες, αγκαλιές και μέλι
Εκατό χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση, ο Γουίνι το Αρκουδάκι εξακολουθεί να θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε μέσα στους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας: ότι οι πιο απλές στιγμές είναι πολλές φορές και οι πιο πολύτιμες.
Μια ιστορία πριν από τον ύπνο, ένα αγαπημένο λούτρινο στην αγκαλιά ενός παιδιού, ένα παραμύθι που διαβάζεται ξανά και ξανά, ακόμη κι όταν το γνωρίζουμε απ' έξω. Αυτές είναι οι μικρές οικογενειακές τελετουργίες που γίνονται αναμνήσεις και περνούν από τους γονείς στα παιδιά.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη επιτυχία του Γουίνι: όχι τα δισεκατομμύρια, οι ταινίες ή τα παιχνίδια, αλλά το γεγονός ότι, έναν αιώνα μετά, εξακολουθεί να βρίσκει μια θέση στην αγκαλιά και στην καρδιά μας.
