Γιατί τα αγόρια μιλούν λιγότερο για όσα νιώθουν

Νέα έρευνα για την ψυχική υγεία των αγοριών και ένα σημαντικό μήνυμα για κάθε μητέρα. Τα στοιχεία προκαλούν ανησυχία. Όμως κρύβουν και ένα ελπιδοφόρο μήνυμα: τα αγόρια ζητούν βοήθεια όταν νιώθουν ότι υπάρχει ένα ασφαλές περιβάλλον να τα ακούσει.

Οι αριθμοί είναι σκληροί. Οι άνδρες στις ΗΠΑ χάνουν τη ζωή τους από αυτοκτονία σχεδόν τέσσερις φορές συχνότερα από τις γυναίκες. Κι όμως, λιγότερο από το 20% όσων απευθύνονται στη γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης Crisis Text Line δηλώνουν ότι είναι αγόρια ή άνδρες.

Αυτό το χάσμα ανάμεσα στην έκταση του προβλήματος και την αναζήτηση βοήθειας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ψυχική υγεία των αγοριών σήμερα.

Η Crisis Text Line, ένας διεθνής μη κερδοσκοπικός οργανισμός που προσφέρει δωρεάν, εμπιστευτική υποστήριξη μέσω γραπτών μηνυμάτων όλο το 24ωρο, δημοσίευσε πρόσφατα νέα έρευνα βασισμένη σε περισσότερες από 71.000 πραγματικές συνομιλίες με αγόρια και άνδρες που βίωναν κάποια κρίση.

Τα ευρήματα λειτουργούν ως καμπανάκι κινδύνου, αλλά όχι ως λόγος απελπισίας. Αντίθετα, δείχνουν ότι τα αγόρια είναι πρόθυμα να μιλήσουν όταν αισθάνονται ότι βρίσκονται σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Το πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές αυτό το περιβάλλον δεν υπάρχει.

Όπως επισημαίνει η Δρ. Shairi Turner, επικεφαλής υγείας της Crisis Text Line, «τα ευρήματά μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι τα αγόρια δεν είναι συναισθηματικά αποστασιοποιημένα. Δυσκολεύονται, αλλά αναζητούν βοήθεια όταν έχουν ένα ασφαλές μέρος να απευθυνθούν».

Η ψυχική υγεία των αγοριών απασχολεί από πολύ μικρότερη ηλικία απ’ όσο νομίζουμε

Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι σχεδόν ένα στα τρία αγόρια κάτω των 14 ετών μίλησε για σκέψεις αυτοκτονίας κατά τη διάρκεια των συνομιλιών του με την υπηρεσία.

Πρόκειται για παιδιά δημοτικού και γυμνασίου που προσπαθούν να διαχειριστούν σχολικές απαιτήσεις, εκφοβισμό, κοινωνικές σχέσεις και τις πρώτες συναισθηματικές απογοητεύσεις, συχνά χωρίς τα κατάλληλα εργαλεία ή την απαραίτητη υποστήριξη από τους ενήλικες γύρω τους.

«Η ψυχική δυσφορία μπορεί να εμφανιστεί πολύ νωρίτερα απ’ όσο πιστεύουν οι περισσότεροι γονείς», εξηγεί η Δρ. Turner. «Γι’ αυτό η έγκαιρη παρέμβαση είναι καθοριστικής σημασίας».

Πώς εκδηλώνεται το άγχος στα αγόρια

Σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, το άγχος ήταν το συχνότερο θέμα που εμφανίστηκε στις συνομιλίες, καθώς αναφέρθηκε σχεδόν στο 40% των περιπτώσεων.

Ωστόσο, το άγχος στα αγόρια δεν εκφράζεται πάντα με λόγια.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι γονείς θα πρέπει να παρατηρούν αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως:

• αυξημένο εκνευρισμό,
• απομάκρυνση από δραστηριότητες που παλαιότερα απολάμβαναν,
• σωματικές ενοχλήσεις χωρίς εμφανή αιτία,
• προβλήματα ύπνου,
• υπερβολική ενασχόληση με οθόνες ή βιντεοπαιχνίδια.

Συχνά το πιο σημαντικό σημάδι δεν είναι ένα μεμονωμένο σύμπτωμα, αλλά η αλλαγή στις συνήθειες και τη συμπεριφορά του παιδιού.

Γιατί τα αγόρια δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια

Οι κοινωνικές αντιλήψεις παίζουν σημαντικό ρόλο.

Πολλά αγόρια μεγαλώνουν με την πεποίθηση ότι η δύναμη ταυτίζεται με την αυτάρκεια και ότι η αναζήτηση βοήθειας αποτελεί ένδειξη αδυναμίας.

Από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέχρι τα βιντεοπαιχνίδια και τα πρότυπα ανδρισμού που προβάλλονται γύρω τους, συχνά λαμβάνουν το μήνυμα ότι πρέπει να είναι «σκληρά» και να μην εκφράζουν τα συναισθήματά τους.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι γονείς μπορούν να αλλάξουν αυτή την εικόνα μέσα από το προσωπικό τους παράδειγμα.

Οι πατέρες βοηθούν όταν μιλούν ανοιχτά για τα δικά τους συναισθήματα και δείχνουν ότι η αναζήτηση βοήθειας είναι ένδειξη ωριμότητας και όχι αδυναμίας.

Οι μητέρες, από την άλλη, μπορούν να προσφέρουν χώρο για συζήτηση χωρίς να σπεύδουν αμέσως να δώσουν λύσεις.

«Μείνετε στη συζήτηση, κάντε μία ακόμη ερώτηση και δείξτε ότι όσα νιώθει το παιδί σας αξίζουν να ακουστούν», συμβουλεύει η Δρ. Turner.

Η δύναμη των μικρών καθημερινών στιγμών

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι τα αγόρια ανταποκρίνονται καλύτερα όταν οι συζητήσεις γίνονται φυσικά, μέσα από δραστηριότητες που ήδη απολαμβάνουν.

Ένας περίπατος, μια διαδρομή με το αυτοκίνητο, η παρακολούθηση ενός αγώνα ή κάποια κοινή δραστηριότητα μπορούν να δημιουργήσουν το κατάλληλο περιβάλλον ώστε ένα παιδί να ανοιχτεί χωρίς να αισθάνεται πίεση.

Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι οι πιο ουσιαστικές συζητήσεις γίνονται όταν δεν υπάρχει άμεση οπτική επαφή και η κουβέντα εξελίσσεται πιο χαλαρά και φυσικά.

Πώς μεγαλώνουμε συναισθηματικά υγιή αγόρια

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πρόληψη ξεκινά πολύ πριν εμφανιστεί μια κρίση.

Χτίζεται μέσα από τις καθημερινές συζητήσεις, τα μικρά «τι κάνεις;», τη διαθεσιμότητα του γονιού να ακούσει χωρίς κριτική και την αίσθηση ότι το παιδί μπορεί να μιλήσει ανοιχτά για όσα νιώθει.

Η Δρ. Turner υπογραμμίζει ακόμη ότι οι γονείς δεν πρέπει να φοβούνται να ρωτήσουν ευθέως ένα παιδί αν έχει σκεφτεί να βλάψει τον εαυτό του.

«Το να ρωτήσετε με ήρεμο και ξεκάθαρο τρόπο δεν φυτεύει την ιδέα της αυτοκτονίας στο μυαλό του παιδιού», τονίζει. «Αντίθετα, μπορεί να ανοίξει μια συζήτηση που ίσως αποδειχθεί σωτήρια».

Το πιο σημαντικό που μπορεί να κάνει μια μητέρα

Το μήνυμα της έρευνας προς τις μητέρες είναι απλό:

Μην περιμένετε να εμφανιστεί το πρόβλημα. Να είστε παρούσες, προσεκτικές και διαθέσιμες. Μην αφήνετε τις απόψεις των άλλων να επηρεάζουν αυτό που εσείς γνωρίζετε ότι είναι καλύτερο για το παιδί σας.

Τα στοιχεία μπορεί να προκαλούν ανησυχία, όμως στέλνουν και ένα αισιόδοξο μήνυμα: τα αγόρια ζητούν βοήθεια όταν νιώθουν ασφάλεια.

Και αυτό το ασφαλές καταφύγιο χτίζεται κάθε μέρα, μέσα από μικρές στιγμές εμπιστοσύνης, αποδοχής και ουσιαστικής επικοινωνίας.

Πηγή: motherly