Το Νο1 “μυστικό” της επιτυχίας σε παιδιά με υψηλές επιδόσεις - Ξέχνα τους βαθμούς

Θες το παιδί σου να πετύχει; Ξέχνα για λίγο τους βαθμούς!

Καθώς τα παιδιά μας επιστρέφουν στο σχολείο το φθινόπωρο, πολλές μαμάδες και μπαμπάδες νιώθουν εκείνο το γνώριμο “κάτι” να τους σπρώχνει να κάνουν... περισσότερα: να κανονίσουν ιδιαίτερα, να προσθέσουν άλλη μια ώρα μαθηματικά, να γράψουν το παιδί σε μια ακόμη απογευματινή δραστηριότητα – “για καλό”.

Η πρόθεση είναι αγάπη. Θέλουμε το καλύτερο. Θέλουμε να τους δώσουμε ευκαιρίες.

Όμως, πότε η ευκαιρία μετατρέπεται σε πίεση;

Μια άλλη προσέγγιση στην επιτυχία: Το “μυαλό της αξίας”

Ύστερα από έξι χρόνια ερευνών σε εκατοντάδες παιδιά υψηλής απόδοσης, η συγγραφέας του βιβλίου Never Enough προτείνει μια άλλη οπτική: η επιτυχία χτίζεται πάνω στην αίσθηση ότι το παιδί αξίζει, επειδή είναι αυτό που είναι – όχι για αυτά που καταφέρνει.

Αυτό το αποκαλεί “μυαλό της αξίας” (mattering mindset) – και είναι το πιο δυνατό εφόδιο για μακροπρόθεσμη ευτυχία και επιτυχία.

Στη σχετική έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2021, διαπιστώθηκε πως πάνω από τους μισούς φοιτητές πίστευαν ότι η αγάπη των γονιών τους εξαρτάται από τις επιδόσεις τους.

Αυτό ονομάζεται από τους ψυχολόγους “συναισθηματική αποδοχή υπό όρους” – όταν η αγάπη φαίνεται να προσφέρεται μόνο εάν το παιδί είναι “αρκετά καλό”. Κι αυτό αφήνει τραύματα.

Ποια είναι τα αποτελέσματα;

• Παιδιά που φοβούνται τα λάθη.
• Παιδιά που τρέμουν την αποτυχία.
• Παιδιά που νιώθουν πως αν δεν τα καταφέρουν, δεν αξίζουν.

Κι όταν τελειώσουν τα μπράβο και τα βραβεία; Η αυτοεκτίμηση γκρεμίζεται. Η κούραση γίνεται εξουθένωση. Κι εκεί γεννιούνται άγχη, απογοητεύσεις, ακόμα και κατάθλιψη.

Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς, οι γονείς;

Αντί να τρέχουμε να καλύψουμε “κενά” με εξαντλητικά προγράμματα, ας καλλιεργήσουμε την αίσθηση ότι το παιδί μας έχει αξία όπως είναι. Να το βοηθήσουμε να πιστέψει ότι ο κόσμος το χρειάζεται, ότι η ύπαρξή του κάνει διαφορά.

Δείτε 5 τρόπους για να το πετύχετε αυτό:

1. Γίνε “ειδικός” στο δικό σου παιδί

Ρώτα τον εαυτό σου:

• Τι το κάνει να λάμπει;

• Τι φοβάται να δείξει;

• Ποιες μικρές του δυνάμεις μπορεί να προσπερνά ο κόσμος;

Όταν το παιδί νιώθει ότι το “βλέπουμε” αληθινά, γεννιέται μέσα του μια τεράστια δύναμη: η αίσθηση ότι ανήκει, έτσι όπως είναι.

2. Υπενθύμισέ του ότι η αξία του είναι ανεξάρτητη από την επίδοση

Όταν αποτυγχάνει – όταν δεν περάσει σε μια ομάδα, όταν πάρει χαμηλό βαθμό – είναι η στιγμή να του θυμίσεις ότι τίποτα από αυτά δεν αλλάζει το πόσο το αγαπάς.

Μια μαμά λέει στο παιδί της:
Παίρνει ένα χαρτονόμισμα των 20 ευρώ. Το τσαλακώνει, το βρέχει.
«Πόσο αξίζει τώρα;» το ρωτά.
Απάντηση: Πάλι 20 ευρώ. Και το ίδιο ισχύει για σένα.

3. Μην θυμώνεις – ρώτα “γιατί;”

Όλα τα παιδιά θέλουν να τα καταφέρουν.
Αν δεν τα πάνε καλά, υπάρχει πάντα μια αιτία.

• Μήπως έχει μαθησιακή δυσκολία που δεν έχει αναγνωριστεί;

• Μήπως βιώνει κοινωνικό αποκλεισμό;

• Μήπως δεν του ταιριάζει ο τρόπος διδασκαλίας;

Ο θυμός απομακρύνει. Η περιέργεια ενώνει. Και ανοίγει δρόμο προς την αλήθεια.

Αναγνώρισε τη “θετική επίδραση” του παιδιού στον κόσμο

Δεν είναι μόνο οι βαθμοί που μετράνε.

• Όταν παρηγορεί το αδερφάκι του.

• Όταν βοηθάει έναν φίλο.

• Όταν βρίσκει έξυπνη λύση σε ένα πρόβλημα...

Πες του: “Αυτό που έκανες, είχε σημασία.”

Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται να είναι τέλειο για να έχει αξία.

5. Άσε το πρόσωπό σου να λάμψει όταν το βλέπεις

Μπορεί να κυνηγάς το πρόγραμμα, να αγχώνεσαι με το μέλλον, να τσεκάρεις λίστες και υποχρεώσεις...

Αλλά έστω μια φορά τη μέρα, δείξε του με το βλέμμα σου πόσο το χαίρεσαι.
Χωρίς “αν” και “εφόσον”.
Απλά επειδή είναι δικό σου παιδί.

Το πιο σημαντικό “μάθημα” δεν είναι γραμματικής — είναι αυτοεκτίμησης

Αν μπορούσαμε να δώσουμε μία μόνο συμβουλή στους γονείς για αυτή τη σχολική χρονιά, θα ήταν αυτή:

Μην εστιάζετε τόσο στους βαθμούς. Εστιάστε στο μυαλό και στην καρδιά που βοηθάτε να χτιστούν.

Γιατί τα παιδιά που ξέρουν ότι αξίζουν,
είναι εκείνα που μπορούν να φτάσουν πιο μακριά — και να το απολαύσουν κιόλας.