Tips: 3 μικρές συνήθειες που κρατούν μια φιλία ζωντανή

Οι αληθινές φιλίες δεν διατηρούνται πάντα από μόνες τους. Χρειάζονται χρόνο, ενδιαφέρον και μικρές καθημερινές κινήσεις που μας θυμίζουν πως, ακόμη κι όταν η ζωή τρέχει, οι άνθρωποί μας αξίζουν μια θέση στην καθημερινότητά μας.

Πότε ήταν η τελευταία φορά που στείλατε μήνυμα σε μια φίλη σας απλώς για να δείτε τι κάνει; Που κανονίσατε έναν καφέ χωρίς ιδιαίτερη αφορμή ή που αφήσατε για λίγο στην άκρη τις υποχρεώσεις σας για να περάσετε χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάτε;

Στην καθημερινότητα, ανάμεσα στη δουλειά, τα παιδιά, το σπίτι και τις προσωπικές μας ανάγκες, οι φιλίες συχνά περνούν σε δεύτερη μοίρα. Κι όμως, η διατήρησή τους δεν είναι πολυτέλεια ούτε μία ακόμη υποχρέωση που πρέπει να χωρέσουμε στο φορτωμένο μας πρόγραμμα. Είναι μια επένδυση στην ψυχική μας υγεία και στην ποιότητα της ζωής μας.

Έρευνα της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, που δημοσιεύτηκε στις 12 Μαΐου, καταγράφει υψηλά επίπεδα μοναξιάς στις ΗΠΑ, ενώ πολλοί άνθρωποι στρέφονται στις ηλεκτρονικές συσκευές αντί να αναζητούν ουσιαστική επαφή. Παράλληλα, έρευνα του Pew Research Center το 2023, σε περίπου 5.000 ενήλικες, έδειξε ότι το 8% των Αμερικανών δηλώνει πως δεν έχει κανέναν στενό φίλο.

Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι έχουν αρχίσει να εμφανίζονται ακόμη και επιχειρήσεις που βοηθούν τους ανθρώπους να δημιουργήσουν φιλίες, μέσα από κατασκηνώσεις για ενηλίκους ή καθοδήγηση από ειδικούς, με το κόστος ορισμένων υπηρεσιών να φτάνει ακόμη και χιλιάδες δολάρια.

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πως δεν χρειάζονται ούτε περίπλοκες στρατηγικές ούτε μεγάλα έξοδα για να κρατήσουμε τους φίλους μας κοντά. Χρειάζεται κυρίως να είμαστε παρόντες.

Γιατί οι φιλίες αξίζουν τον χρόνο μας

Η Τζέσικα Ντ. Έιερς, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχολογικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Boise State, μελετά την επιστήμη της φιλίας και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να διατηρούμε τις σχέσεις μας.

Όπως εξηγεί, οι φιλίες μπορεί να απομακρυνθούν για πολλούς λόγους. Μια μετακόμιση για επαγγελματικούς λόγους, διαφορετικές φάσεις ζωής ή η δυσκολία να συντονίσουμε τα προγράμματά μας αρκούν για να χαθεί σταδιακά η επαφή. Ακόμη και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που υποτίθεται ότι μας κρατούν συνδεδεμένους, μπορεί να μας κάνουν να ξεχάσουμε την ουσιαστική επικοινωνία έξω από την οθόνη.

Ωστόσο, η προσπάθεια να διατηρήσουμε τις φιλίες μας δεν ωφελεί μόνο τους άλλους. Σύμφωνα με την Έιερς, η επικοινωνία με τους φίλους μπορεί να ενισχύσει την ευεξία, να περιορίσει την κατάθλιψη, τη μοναξιά και το άγχος, ενώ ενδέχεται να συμβάλει ακόμη και στις πιθανότητες επιβίωσης μετά από μια σοβαρή χειρουργική επέμβαση.

Τα οφέλη είναι αμοιβαία και γίνονται ακόμη πιο σημαντικά στις σχέσεις που διατηρούνται σταθερές για πολλά χρόνια. Άλλωστε, η μακροχρόνια μελέτη για την ευτυχία του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και 88 χρόνια, αναδεικνύει τη σημασία των κοινωνικών σχέσεων για μια μακρύτερη, υγιέστερη και πιο γεμάτη ζωή.

Οι τρεις συνήθειες που κάνουν τη διαφορά

1. Στείλτε πρώτοι ένα μήνυμα

Δεν χρειάζεται να περιμένετε τα γενέθλια μιας φίλης ή κάποια ιδιαίτερη περίσταση για να επικοινωνήσετε μαζί της. Αν σας έρθει στο μυαλό, στείλτε ένα απλό μήνυμα για να μάθετε νέα της ή προτείνετε να συναντηθείτε τις επόμενες ημέρες.

Η Έιερς θεωρεί αυτή τη μικρή κίνηση εξαιρετικά σημαντική. Όπως επισημαίνει, αρκεί ακόμη και ένα σύντομο «σε σκέφτηκα» για να δείξετε σε κάποιον ότι έχει θέση στη ζωή σας.

Και αν μια φίλη ζει μακριά, τα φωνητικά μηνύματα μπορούν να κρατήσουν ζωντανή την επικοινωνία. Η ίδια η ειδικός ανταλλάσσει με την καλύτερή της φίλη, που μένει σε διαφορετική πολιτεία των ΗΠΑ, ηχητικά μηνύματα μέσα στην εβδομάδα, από σύντομες ενημερώσεις μέχρι μεγαλύτερες συζητήσεις για σημαντικά γεγονότα της ζωής τους.

2. Επιλέξτε ανθρώπους με τους οποίους μοιράζεστε ουσιαστικές αξίες

Δεν αρκεί να έχουμε πολλούς φίλους ή να περνάμε καλά μαζί τους. Σημασία έχει να δημιουργούμε σχέσεις που στηρίζονται σε βαθύτερα στοιχεία, όπως η ειλικρίνεια, η αφοσίωση και ο αμοιβαίος σεβασμός.

Σύμφωνα με την Έιερς, οι φιλίες που βασίζονται σε κοινές αξίες έχουν συχνά μεγαλύτερο νόημα από εκείνες που στηρίζονται αποκλειστικά σε επιφανειακά χαρακτηριστικά ή κοινές περιστάσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να συμφωνούμε σε όλα. Σημαίνει, όμως, ότι μπορούμε να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλον και να αισθανόμαστε πως υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον, ακόμη κι όταν οι συνθήκες αλλάζουν.

3. Γίνετε ο φίλος που θα θέλατε να έχετε

Οι δυνατές φιλίες απαιτούν αμοιβαιότητα. Χρειάζεται να διαθέτουμε χρόνο, ενέργεια και, όπου είναι απαραίτητο, πρακτική βοήθεια, ακόμη και τις ημέρες που θα προτιμούσαμε να μείνουμε σπίτι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι ή να παραμελούμε τις δικές μας ανάγκες. Σημαίνει ότι προσπαθούμε να είμαστε παρόντες όταν έχει πραγματικά σημασία και να θυμόμαστε πως η σχέση μας είναι πολύτιμη και για εμάς.

Η Έιερς τονίζει ότι είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε τη δική μας αξία μέσα στη φιλία. Δεν χρειάζεται να είμαστε εκείνοι που κάνουν πάντοτε όλη την προσπάθεια, αλλά να συμβάλλουμε σε μια σχέση στην οποία και οι δύο πλευρές αισθάνονται ότι υπολογίζονται.

Δεν χρειάζεται πάντα να βρίσκετε επιπλέον χρόνο

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τις φιλίες είναι η αίσθηση ότι πρέπει να οργανώσουμε μια ξεχωριστή έξοδο για να συναντήσουμε τους ανθρώπους μας. Όταν υπάρχουν δουλειές, παιδιά και αμέτρητες υποχρεώσεις, αυτό συχνά καταλήγει να αναβάλλεται.

Η Έιερς προτείνει να εντάσσουμε τους φίλους μας στις δραστηριότητες που ήδη έχουμε προγραμματίσει. Μπορούμε να ζητήσουμε από μια φίλη να μας συνοδεύσει στα ψώνια ή στις καθημερινές μας δουλειές, αντί να περιμένουμε να βρεθεί ένα ολόκληρο ελεύθερο απόγευμα.

Η ίδια προσκαλεί φίλους στους αθλητικούς αγώνες των παιδιών της. Έτσι, έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν όσο τα παιδιά παίζουν, χωρίς την πίεση μιας οργανωμένης συνάντησης.

Όποτε είναι εφικτό, βέβαια, αξίζει να αφήνουμε το κινητό στην άκρη και να συναντιόμαστε από κοντά. Οι ομαδικές συνομιλίες είναι χρήσιμες, αλλά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν έναν καφέ, μια βόλτα ή μια συζήτηση πρόσωπο με πρόσωπο.

Οι όμορφες στιγμές δεν χρειάζεται να είναι τέλειες

Μια συνάντηση στο σπίτι, μια βραδιά καραόκε, το ψήσιμο ενός γλυκού αργά το βράδυ ή ένα ταξίδι για να δείτε φίλους που ζουν μακριά μπορούν να γίνουν αναμνήσεις που θα σας συνοδεύουν για χρόνια.

Η συντάκτρια του αρχικού άρθρου περιγράφει πώς έχει οργανώσει την καθημερινότητά της γύρω από μικρές αλλά σταθερές κινήσεις: κανονίζει προσωπικές συναντήσεις με διαφορετικούς φίλους κάθε μήνα, φροντίζει να είναι παρούσα στα γενέθλιά τους, συμμετέχει σε ομαδικές συνομιλίες, οργανώνει συγκεντρώσεις στο σπίτι και ταξιδεύει τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο για να συναντήσει όσους μένουν σε άλλες πολιτείες.

Αναφέρει, μάλιστα, ως αγαπημένη ανάμνηση ένα πάρτι τον Οκτώβριο του 2025, εμπνευσμένο από την ταινία «Coraline».

Βεβαίως, μια κοινωνική ζωή με τόσο συχνές συναντήσεις μπορεί να περιορίσει τον ελεύθερο χρόνο. Όπως παραδέχεται η ίδια, δυσκολεύεται να θυμηθεί Σαββατοκύριακο ολόκληρο χωρίς κάποια προγραμματισμένη δραστηριότητα. Ωστόσο, η σιγουριά ότι έχει δημιουργήσει έναν κύκλο ανθρώπων στους οποίους μπορεί να στηριχθεί, όπως και εκείνοι σε αυτήν, αξίζει κάθε προσπάθεια.

Γιατί, τελικά, οι φιλίες δεν χρειάζονται μεγάλες υποσχέσεις ούτε καθημερινή επικοινωνία. Χρειάζονται μικρές πράξεις, αληθινό ενδιαφέρον και την απόφαση να μην αφήνουμε τους ανθρώπους που αγαπάμε να χάνονται μέσα στους γρήγορους ρυθμούς της ζωής μας.