Τι πρέπει να μάθει το παιδί μου που δεν θα μπορεί να κάνει η AI;

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να εκτελεί εργασίες που κάποτε απαιτούσαν χρόνια εκπαίδευσης και ανθρώπινης εμπειρίας, πολλοί γονείς αναρωτιούνται: «Τι πρέπει να μάθει το παιδί μου που δεν θα μπορεί να κάνει η AI;»

Η απάντηση, σύμφωνα με μια παιδοχειρουργό, ερευνήτρια της πρώιμης παιδικής ηλικίας και μητέρα οκτώ παιδιών, δεν βρίσκεται σε κάποια τεχνική γνώση ή σε μια νέα δεξιότητα προγραμματισμού. Βρίσκεται σε κάτι πολύ πιο ανθρώπινο: στην ικανότητα του παιδιού να αντέχει τη ματαίωση και τις δυσκολίες.

Η ειδικός, η οποία μελετά εδώ και 20 χρόνια τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται ο παιδικός εγκέφαλος, εξηγεί πως αν μεγάλωνε σήμερα ένα μικρό παιδί, θα εστίαζε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στην ανάπτυξη της «αντοχής στη ματαίωση» (frustration tolerance).

Γιατί όσο και αν οι γονείς θέλουν να κάνουν τη ζωή των παιδιών τους πιο εύκολη, η πραγματική ανάπτυξη σπάνια έρχεται μέσα από την άνεση. Συχνά γεννιέται στις στιγμές που ένα παιδί δυσκολεύεται, προσπαθεί ξανά και ανακαλύπτει ότι μπορεί να τα καταφέρει.

Όπως σημειώνει η ίδια, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ακριβώς πώς θα είναι το μέλλον με την τεχνητή νοημοσύνη. Είναι όμως βέβαιο ότι θα ευνοήσει ανθρώπους που μπορούν να επιμένουν, να προσαρμόζονται και να αντιμετωπίζουν την αβεβαιότητα.

Η απογοήτευση μαθαίνει στα παιδιά να μην τα παρατούν

Όταν ένα παιδί βιώνει μια μικρή, διαχειρίσιμη απογοήτευση και καταφέρνει να την ξεπεράσει με τη διακριτική υποστήριξη ενός γονιού ή φροντιστή, χτίζει επιμονή και αυτοπεποίθηση.

Ο ρόλος του γονιού δεν είναι να αναλάβει την προσπάθεια για λογαριασμό του παιδιού. Η πραγματική βοήθεια είναι να κάνει τις σωστές ερωτήσεις, να ενθαρρύνει την προσπάθεια ή απλώς να αναγνωρίσει πόσο δύσκολο είναι αυτό που προσπαθεί να κάνει.

Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι τα δύσκολα πράγματα γίνονται πιο εύκολα με εξάσκηση. Καταλαβαίνει ότι η σύγχυση δεν σημαίνει αποτυχία, αλλά αποτελεί μέρος της διαδικασίας μάθησης.

Η διαδικασία είναι πιο σημαντική από το αποτέλεσμα

Ένας από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι τα παιδιά μπορεί να συνηθίσουν να παίρνουν άμεσες απαντήσεις χωρίς να περάσουν από το στάδιο της προσπάθειας, της σκέψης και της αναζήτησης.

Γιατί να προσπαθήσει ένα παιδί να γράψει μόνο του μια εργασία, όταν ένα chatbot μπορεί να τη δημιουργήσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα; Γιατί να παλέψει με μια δύσκολη μαθηματική άσκηση, όταν μια εφαρμογή μπορεί να δώσει αμέσως τη λύση;

Η αντοχή στη ματαίωση βοηθά τα παιδιά να αγαπήσουν τη διαδικασία της ανακάλυψης και όχι μόνο την τελική απάντηση.

Έτσι, όταν ένα μικρό παιδί δυσκολεύεται να διαβάσει μια δύσκολη λέξη ή όταν ένα παιδί προσχολικής ηλικίας προσπαθεί ξανά και ξανά να φορέσει μόνο του το μπουφάν του, οι γονείς καλό είναι να του δίνουν τον χρόνο να προσπαθήσει.

Το σημαντικό είναι να επαινούν την προσπάθεια και την επιμονή του, όχι μόνο το τελικό αποτέλεσμα.

Η απογοήτευση γεννά δημιουργικότητα

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει εύκολες και γρήγορες λύσεις, όμως η δυσκολία είναι συχνά αυτή που γεννά τη δημιουργικότητα.

Ένα λάθος σχέδιο, μια αποτυχημένη τούμπα, μια διαφωνία με έναν φίλο ή μια κατασκευή που δεν πετυχαίνει όπως την είχε φανταστεί ένα παιδί, είναι στιγμές που το βοηθούν να σκεφτεί διαφορετικά και να βρει νέους τρόπους.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να βλέπουν τα λάθη ως ευκαιρίες.

Αν, για παράδειγμα, ένα παιδί ήθελε να ζωγραφίσει μια μπλε θάλασσα αλλά τελικά βγήκε πράσινη, μπορεί να γίνει ένας μυστηριώδης βάλτος. Αν ένας πύργος από τουβλάκια λείπει ένα κομμάτι, μπορεί να μετατραπεί σε ένα κάστρο με μια νέα ιστορία.

Το σημαντικό είναι τα παιδιά να καταλάβουν ότι η πρώτη προσπάθεια δεν χρειάζεται να είναι τέλεια. Χρειάζεται απλώς να είναι η αρχή.

Ακόμη και οι γονείς μπορούν να δείχνουν στα παιδιά ότι κάνουν λάθη. Όταν τα παιδιά βλέπουν ότι και οι μεγάλοι δυσκολεύονται και ξαναπροσπαθούν, μαθαίνουν ότι η απογοήτευση δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβούνται, αλλά ένα βήμα προς τη λύση.

Οι σχέσεις χτίζουν ανθεκτικούς εγκεφάλους

Τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται τη ματαίωση κυρίως μέσα από τις σχέσεις τους με τους γονείς, τους παππούδες, τους δασκάλους, τα αδέλφια και τους φίλους τους.

Αυτό σημαίνει ότι οι ενήλικες δεν χρειάζεται να απομακρύνουν κάθε δυσκολία από τη ζωή ενός παιδιού, αλλά να το βοηθούν να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του και να βρίσκει τρόπους να προχωρά.

Ένας γονιός που βοηθά το παιδί του να πει «είμαι θυμωμένος» ή «στενοχωρήθηκα» χωρίς να λύνει αμέσως κάθε πρόβλημα, ένας δάσκαλος που δίνει χώρο στους μαθητές να ψάξουν μόνοι τους τις λύσεις και μια οικογένεια που ενθαρρύνει τον διάλογο, συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού παιδιού.

Αυτές οι εμπειρίες χτίζουν δεξιότητες όπως η αυτορρύθμιση, η ενσυναίσθηση και η ικανότητα μάθησης.

Το μέλλον δεν ανήκει σε όσους χρησιμοποιούν καλύτερα την AI

Αν η ειδικός μεγάλωνε σήμερα ένα παιδί, δεν θα προσπαθούσε να το κάνει απλώς τον καλύτερο χρήστη της τεχνητής νοημοσύνης.

Θα προσπαθούσε να το βοηθήσει να γίνει ένας άνθρωπος που μπορεί να προσαρμόζεται όταν τα πράγματα αλλάζουν, να επιμένει όταν δυσκολεύεται και να μαθαίνει από τα λάθη του.

Αυτή είναι η αντοχή στη ματαίωση.

Και στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ίσως να είναι η πιο σημαντική δεξιότητα που μπορεί να αποκτήσει ένα παιδί για το μέλλον.

Για το CNBC από την Δρ. Ντάνα Σούσκιντ είναι ιδρύτρια και συνδιευθύντρια του Κέντρου TMW για την Πρώιμη Μάθηση και τη Δημόσια Υγεία, ιδρυτική διευθύντρια του Προγράμματος Παιδιατρικών Κοχλιακών Εμφυτευμάτων και καθηγήτρια Χειρουργικής, Παιδιατρικής και Δημόσιας Πολιτικής (με συνεργασία) στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Έχει κυκλοφορήσει το νέο της βιβλίο, με τίτλο «Human Raised: Nurturing Connection, Curiosity, and Lifelong Learning in the Age of AI».