Οι περισσότεροι γονείς προτιμούν τα κορίτσια από τα αγόρια, το ξέρατε;

Για χρόνια –και στην Ελλάδα– ήταν σχεδόν αυτονόητο ότι πολλοί άνδρες προτιμούσαν τα αγόρια, ιδιαίτερα όταν επρόκειτο για το πρωτότοκο παιδί. Το ίδιο μοτίβο κυριαρχούσε επί αιώνες και σε μεγάλο μέρος του κόσμου. Σήμερα, όμως, αυτή η βαθιά ριζωμένη αντίληψη δείχνει να υποχωρεί. Όλο και περισσότεροι γονείς, διεθνώς, δηλώνουν ότι προτιμούν τα κορίτσια ή ότι δεν έχουν καμία ιδιαίτερη προτίμηση για το φύλο του παιδιού τους.

Για αιώνες, σε πολλές κοινωνίες, οι γιοι θεωρούνταν πλεονέκτημα: κληρονόμοι του οικογενειακού ονόματος, στήριγμα των γονιών στα γεράματα και συχνά βασικοί οικονομικοί «παίκτες» της οικογένειας. Η προτίμηση αυτή διαμόρφωσε κοινωνίες σε όλη την Ασία, την Αφρική και τμήματα της Λατινικής Αμερικής, οδηγώντας όχι μόνο σε έντονες ανισορροπίες στην αναλογία φύλων κατά τη γέννηση, αλλά και σε βαθιά ριζωμένες κοινωνικές ανισότητες. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, τα δημογραφικά δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η μακροχρόνια προκατάληψη αρχίζει να εξασθενεί.

Υποχωρεί η παραδοσιακή προτίμηση για τα αγόρια

Η ιστορικά έντονη προτίμηση για τους γιους σε πολλές ασιατικές χώρες παρουσιάζει πλέον σαφή κάμψη. Σε κράτη που για δεκαετίες είχαν έντονες στρεβλώσεις στις γεννήσεις, όπως η Νότια Κορέα, η Κίνα και η Ινδία, το χάσμα μεταξύ αγοριών και κοριτσιών μειώνεται αισθητά. Στη Νότια Κορέα, όπου στις αρχές της δεκαετίας του 1990 γεννιούνταν σχεδόν 116 αγόρια για κάθε 100 κορίτσια, η αναλογία έχει επιστρέψει πλέον κοντά στον φυσιολογικό μέσο όρο. Αντίστοιχη βελτίωση καταγράφεται και στην Κίνα, ενώ στην Ινδία η εικόνα κινείται σταδιακά προς την ισορροπία.

Δημοσκοπήσεις σε αναπτυσσόμενες περιοχές αποτυπώνουν μια βαθύτερη αλλαγή νοοτροπίας. Οι νεότερες γενιές γονέων, σε χώρες όπως το Μπαγκλαντές ή σε περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, εμφανίζονται λιγότερο δεσμευμένες από τις παραδοσιακές πιέσεις για την απόκτηση γιων. Η γέννηση ενός παιδιού –ανεξαρτήτως φύλου– αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως το «φυσιολογικό», γεγονός που υποδηλώνει χαλάρωση των κοινωνικών στερεοτύπων.

Η μεταστροφή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ανισορροπίες του παρελθόντος συνδέθηκαν με σοβαρά κοινωνικά προβλήματα: από αυξημένη εγκληματικότητα και δυσκολίες εύρεσης συντρόφου για τους άνδρες, έως φαινόμενα όπως η διακίνηση νυφών. Η σταδιακή εξασθένηση της προτίμησης για τα αγόρια αναμένεται, σε βάθος χρόνου, να συμβάλει στη διόρθωση αυτών των στρεβλώσεων.

Όταν τα κορίτσια αποκτούν προβάδισμα

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στις πλουσιότερες χώρες η τάση δεν περιορίζεται στην ουδετερότητα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις γέρνει καθαρά υπέρ των κοριτσιών. Στην Ιαπωνία, για παράδειγμα, στις αρχές της δεκαετίας του 1980 λιγότεροι από τους μισούς γονείς που ήθελαν μόνο ένα παιδί δήλωναν ότι προτιμούσαν κόρη. Δύο δεκαετίες αργότερα, το ποσοστό αυτό είχε αυξηθεί σε περίπου 75%.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και σε πολλές δυτικές κοινωνίες. Αν και οι περισσότεροι γονείς δηλώνουν ότι το φύλο δεν έχει σημασία, όσοι εκφράζουν προτίμηση φαίνεται να γέρνουν ελαφρώς προς τις κόρες. Παγκόσμιες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι χώρες της Βορειοανατολικής Ασίας και της Δυτικής Ευρώπης εμφανίζουν από τα υψηλότερα ποσοστά απαντήσεων υπέρ των κοριτσιών.

Γιατί αλλάζουν οι στάσεις των γονέων

Οι λόγοι αυτής της μεταστροφής είναι πολλοί. Στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, τα κορίτσια συχνά σημειώνουν ίσες ή και υψηλότερες επιδόσεις από τα αγόρια στην εκπαίδευση και την επαγγελματική εξέλιξη, γεγονός που ανατρέπει παλιές οικονομικές και κοινωνικές αντιλήψεις. Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι αρκετοί γονείς συνδέουν τις κόρες με μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα και φροντίδα, στοιχεία που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα σε κοινωνίες όπου οι οικογενειακοί δεσμοί παραμένουν κεντρικοί.

Την ίδια στιγμή, η παραδοσιακή συμβολική αξία των γιων –ως φορέων του οικογενειακού ονόματος ή βασικών κληρονόμων– έχει αποδυναμωθεί, καθώς οι ρόλοι των φύλων μεταβάλλονται και οι γυναίκες καταλαμβάνουν πλέον ισότιμη θέση στην κοινωνία και την οικονομία.

Τι δείχνει το μέλλον

Παρότι η φυσική αναλογία γεννήσεων παγκοσμίως παραμένει γύρω στα 105 αγόρια για κάθε 100 κορίτσια, οι αλλαγές στις κοινωνικές στάσεις ενδέχεται να επηρεάσουν σταδιακά τα δημογραφικά πρότυπα. Σε πολλές χώρες, πρακτικές όπως η επιλογή φύλου μέσω προγεννητικών παρεμβάσεων έχουν περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν.

Βέβαια, οι προτιμήσεις που καταγράφονται στις έρευνες δεν μεταφράζονται πάντα άμεσα σε δημογραφικά δεδομένα. Πολλοί γονείς εξακολουθούν να δηλώνουν ότι το φύλο δεν παίζει ρόλο, ενώ όπου υπάρχουν προτιμήσεις, αυτές είναι συνήθως ήπιες. Ωστόσο, η γενική τάση είναι σαφής: η άλλοτε κυρίαρχη προτίμηση για τα αγόρια υποχωρεί, αφήνοντας χώρο σε μια πιο ισορροπημένη –ή ακόμη και υπέρ των κοριτσιών– προσέγγιση, με σημαντικές κοινωνικές και δημογραφικές συνέπειες για τις επόμενες δεκαετίες.

Πηγή: Newmoney