Το λάθος που κάνουν οι γονείς όταν το παιδί φοβάται

Οι γονείς συχνά βλέπουν το άγχος του παιδιού τους σαν... εχθρό. Όμως, σύμφωνα με την παιδοκλινική ψυχολόγο Kathryn Hecht, μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης που χρειάζονται τα παιδιά ώστε να εξελιχθούν σε ανθεκτικούς, ευτυχισμένους και επιτυχημένους ενήλικες.

«Μια βασική παρανόηση» σχετικά με τη δουλειά της, λέει η Hecht, είναι ότι μπορεί να «ξεφορτωθεί» το άγχος ενός παιδιού. Όμως, όπως εξηγεί, «το άγχος είναι ένα πρωταρχικό ανθρώπινο συναίσθημα και υπάρχει σε όλους μας κάθε φορά που βρισκόμαστε μπροστά σε κάτι νέο ή αβέβαιο».

Ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσουμε τα παιδιά να διαχειριστούν το άγχος τους είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που τους επιτρέπει να αντιμετωπίζουν με ασφάλεια τους φόβους τους, λέει η Hecht, η οποία ειδικεύεται στη θεραπεία του άγχους και της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής.

Στη δουλειά της, η Hecht χρησιμοποιεί μια απλή φόρμουλα δύο βημάτων για να βοηθήσει τα παιδιά να αξιοποιήσουν το άγχος τους με δημιουργικό τρόπο: «Άγχος + Γενναιότητα = Αυτοπεποίθηση».

Όταν τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι μπορούν να διαχειριστούν κάτι που κάποτε τα φόβιζε, χωρίς την παρέμβαση των γονιών τους, αποκτούν μια τεράστια ώθηση στην αυτοπεποίθησή τους, εξηγεί.

Οι γονείς πρέπει να αφήσουν τα παιδιά να νιώσουν άγχος

Οι γονείς είναι από τη φύση τους «προγραμματισμένοι» να ανταποκρίνονται όταν τα παιδιά τους βρίσκονται σε δυσφορία, λέει η Hecht. Όμως, όταν σπεύδουμε αμέσως να τα σώσουμε, «άθελά μας τους στερούμε την ευκαιρία να μάθουν αν η κατάσταση ήταν πραγματικά ασφαλής».

Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, η συμπεριφορά μας μπορεί να στείλει το μήνυμα ότι δεν τα εμπιστευόμαστε να λύσουν μόνα τους τα προβλήματά τους. Η Hecht λέει ότι υπενθυμίζει στους γονείς πως το άγχος είναι «ασφαλές, ανεκτό και προσωρινό». Η εμπειρία αυτών των συναισθημάτων είναι ένα απαραίτητο βήμα για να μπορέσουν τα παιδιά να τα ξεπεράσουν.

Ωστόσο, συμβουλεύει να μην πάμε ούτε στο άλλο άκρο. Δεν μπορούμε να αναγκάσουμε ένα παιδί να γίνει γενναίο, λέει, γιατί θα νιώσει πολύ μεγαλύτερη αίσθηση επιτυχίας όταν αντιμετωπίσει έναν φόβο μέσα από τη δική του θέληση και δράση.

«Αν προσπαθείτε να κάνετε ένα παιδί να ανέβει στη μεγάλη βατήρα της πισίνας, το να το σπρώξετε μέσα στο νερό δεν το κάνει πιο γενναίο», λέει η Hecht. «Για να χτιστεί η αυτοπεποίθηση, χρειάζεται το ίδιο το παιδί να κάνει το βήμα προς αυτή τη δύσκολη πρόκληση».

Δώστε το παράδειγμα της γενναιότητας

Οι γονείς μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες επιτυχίας δημιουργώντας «ευκαιρίες για γενναιότητα», λέει η Hecht.

Αν το παιδί σας έχει κοινωνικό άγχος, μπορείτε να το βοηθήσετε να κάνει μικρά βήματα σε καταστάσεις χαμηλής πίεσης. Για παράδειγμα, την επόμενη φορά που θα βρεθείτε σε ένα εστιατόριο, μπορείτε να το ρωτήσετε αν θα ήθελε να παραγγείλει το γλυκό για όλη την οικογένεια.

Οι γονείς μπορούν επίσης να δώσουν το παράδειγμα της γενναιότητας. Αν, για παράδειγμα, φοβάστε τις μέλισσες, μπορείτε να βρείτε το κουράγιο να απομακρύνετε ήρεμα μία από το παράθυρο μπροστά στο παιδί σας.

Ένα ακόμη σημαντικό βήμα είναι να γιορτάζετε και να επιβραβεύετε κάθε προσπάθεια που κάνει το παιδί για να αντιμετωπίσει τους φόβους του, όσο μικρή κι αν είναι.

«Κάθε βήμα προς τη μεγάλη βατήρα είναι κάτι στο οποίο μπορούμε να δώσουμε πολλή προσοχή και να το ενθαρρύνουμε», λέει η Hecht. «Στόχος είναι απλώς να αρχίσει να κινείται προς την κατεύθυνση που ελπίζουμε, γιατί συχνά η γενναιότητα χτίζεται πάνω στη γενναιότητα».

Η ίδια ενθαρρύνει τους γονείς να δημιουργούν μια αίσθηση διασκέδασης και περιπέτειας γύρω από τη γενναιότητα: μετατρέψτε την αντιμετώπιση των φόβων σε παιχνίδι και αφήστε το παιδί να έχει τον πρώτο λόγο, βασιζόμενοι στα δικά του ενδιαφέροντα.

Αν, για παράδειγμα, ένα παιδί αγαπά τα μαθηματικά, θα μπορούσε να προσπαθήσει να μετρήσει περισσότερες μέλισσες από το αδερφάκι του και να τους δώσει αστεία ονόματα. Αν αγχώνεται να κάνει νέους φίλους, θα μπορούσε να κάνει μια μικρή «έρευνα» στην τάξη για να δει πόσα παιδιά αγαπούν επίσης την αγαπημένη του τηλεοπτική εκπομπή.

Όπως σημειώνει η Hecht, δεν υπάρχει ηλικιακό όριο στη χρήση του παιχνιδιού για να αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας και να μειώσουμε τη δύναμή τους.

«Πρόκειται για ένα σύνολο εργαλείων και μια προσέγγιση που λειτουργεί σε όλο το ηλικιακό φάσμα, μέχρι και την ενήλικη ζωή», λέει.

Οι πιο σημαντικοί στόχοι στη ζωή συχνά απαιτούν να ξεπεράσουμε τον φόβο της αβεβαιότητας ή της αποτυχίας. Όταν τα παιδιά μάθουν να διαχειρίζονται αυτό το είδος άγχους, «αποκτούν πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση ότι έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίσουν οτιδήποτε τους φέρει η ζωή», εξηγεί η Hecht.

«Το μέλλον παύει να μοιάζει με ρίσκο και αρχίζει να μοιάζει με ευκαιρία».

Πηγή: CNBC