Σχέσεις: Γιατί οι άνδρες αποφεύγουν το... γάμο

Οι άνδρες είναι παντού γύρω μας, κι όμως για πολλές γυναίκες η ουσιαστική γνωριμία και η δημιουργία μιας πραγματικής σχέσης μοιάζουν όλο και πιο δύσκολες.

Δεν χρειάζεται, άλλωστε, να παρατηρήσει κανείς για ώρες μια αίθουσα εστιατορίου για να καταλάβει την αλλαγή. Παρέες γυναικών γελούν γύρω από ένα τραπέζι, φίλες συναντιούνται για ένα κρασί μετά τη δουλειά, ενώ όλο και περισσότερες γυναίκες νιώθουν άνετα να βγουν μόνες τους για φαγητό, χωρίς την αμηχανία που ίσως υπήρχε παλαιότερα. Τα ζευγάρια φυσικά και υπάρχουν, όμως αρκετές γυναίκες περιγράφουν μια κοινή εμπειρία: οι άνδρες μοιάζουν όλο και πιο δύσκολο να τις πλησιάσουν, να δεσμευτούν ή ακόμη και να εκφράσουν ξεκάθαρα το ενδιαφέρον τους.

Και κάπου εδώ δημιουργείται ένα παράδοξο. Πρόσφατη ανάλυση της Gallup έδειξε ότι οι νέοι άνδρες στις Ηνωμένες Πολιτείες αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς από τις συνομήλικές τους γυναίκες, αλλά και από τους περισσότερους συνομηλίκους τους στις υπόλοιπες ανεπτυγμένες χώρες. Αν, λοιπόν, αρκετοί άνδρες αισθάνονται τόσο μόνοι, γιατί την ίδια στιγμή πολλές γυναίκες λένε ότι δυσκολεύονται να γνωρίσουν έναν άνδρα που είναι πραγματικά διαθέσιμος και πρόθυμος να επενδύσει σε μια σχέση;

Ίσως ένα μέρος της απάντησης να βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο γνωριζόμαστε σήμερα.

Όταν οι αμέτρητες επιλογές κάνουν τη σύνδεση πιο δύσκολη

Οι εφαρμογές γνωριμιών δημιουργήθηκαν με την υπόσχεση ότι θα έφερναν τους ανθρώπους πιο κοντά. Στην πράξη, όμως, για πολλούς καλλιέργησαν την αίσθηση ότι οι επιλογές δεν τελειώνουν ποτέ. Πίσω από κάθε προφίλ μπορεί να υπάρχει κάποιος ακόμη πιο συμβατός, πιο ενδιαφέρων ή πιο κοντά σε αυτό που αναζητάμε.

Έτσι, η απόφαση να επενδύσει κανείς σε έναν άνθρωπο μπορεί να μετατίθεται συνεχώς. Η στιγμιαία διέγερση μιας νέας γνωριμίας μοιάζει συχνά πιο εύκολη από το ρίσκο που απαιτεί μια πραγματική σχέση. Γιατί η ουσιαστική σύνδεση δεν είναι μόνο τα πρώτα μηνύματα και το φλερτ. Θέλει χρόνο, υπομονή, διαφωνίες, απογοητεύσεις και, πάνω απ’ όλα, ευαλωτότητα.

Και ακριβώς σε αυτό το σημείο φαίνεται να δυσκολεύονται αρκετοί άνδρες. Για δεκαετίες μεγάλωσαν με την αντίληψη ότι πρέπει να είναι αυτάρκεις, αποτελεσματικοί και συναισθηματικά συγκρατημένοι. Η ανασφάλεια, ο φόβος ή η ανάγκη για στήριξη συχνά αντιμετωπίζονταν ως σημάδια αδυναμίας. Σήμερα οι κοινωνικοί ρόλοι έχουν αλλάξει σημαντικά, όμως τα παλιά πρότυπα εξακολουθούν να έχουν δύναμη. Πολλοί άνδρες καλούνται πλέον να είναι πιο εκφραστικοί και συναισθηματικά διαθέσιμοι, χωρίς να έχουν διδαχθεί ποτέ πώς ακριβώς γίνεται αυτό.

Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες έχουν αλλάξει γρηγορότερα. Διεκδίκησαν οικονομική ανεξαρτησία, επαναπροσδιόρισαν τον ρόλο τους μέσα στις σχέσεις και, δικαίως, ανέβασαν τον πήχη όσον αφορά όσα περιμένουν από έναν σύντροφο. Πολλοί άνδρες, αντίθετα, εξακολουθούν να προσπαθούν να βρουν τη θέση τους μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Έτσι δημιουργείται μια αναντιστοιχία: αρκετές γυναίκες αναζητούν έναν ισότιμο σύντροφο, ενώ αρκετοί άνδρες εξακολουθούν να λειτουργούν με πρότυπα που δημιουργήθηκαν σε μια διαφορετική εποχή.

Υπάρχει, όμως, και μια ακόμη σημαντική διαφορά. Πολλές γυναίκες διατηρούν φιλίες στις οποίες μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά για προσωπικά ζητήματα, φόβους και ανασφάλειες. Αρκετοί άνδρες δεν έχουν αντίστοιχες σχέσεις εμπιστοσύνης. Όταν, λοιπόν, εμφανίζεται ο φόβος της απόρριψης, μπορεί να είναι δυσκολότερο να τον διαχειριστούν. Η αποφυγή ενδέχεται να μοιάζει πιο ασφαλής από την προσπάθεια.

Το παράδοξο της ψηφιακής εγγύτητας

Κι ενώ η τεχνολογία μάς επιτρέπει να γνωρίσουμε ανθρώπους που πιθανότατα δεν θα συναντούσαμε ποτέ στην καθημερινότητά μας, την ίδια στιγμή μπορεί να κάνει τη σύνδεση πιο περίπλοκη. Οι γυναίκες περιγράφουν συχνά γνωριμίες με άνδρες που είναι πρόθυμοι να συζητήσουν, να ανταλλάξουν μηνύματα ή να διατηρήσουν μια ασαφή επαφή ακόμη και για μήνες, χωρίς όμως να ξεκαθαρίζουν τι πραγματικά θέλουν.

Η έλλειψη ενδιαφέροντος σπάνια εκφράζεται πλέον με ένα ξεκάθαρο «όχι». Η τεχνολογία λειτουργεί ταυτόχρονα ως γέφυρα και ως εμπόδιο: κάνει την πρώτη επαφή ευκολότερη, αλλά μπορεί να κάνει τις σχέσεις λιγότερο προσωπικές και να αφήσει περισσότερο χώρο για παρεξηγήσεις.

Ένα φαινόμενο που περιγράφεται όλο και συχνότερα αφορά άνδρες που δείχνουν αρχικά ενδιαφέρον, φλερτάρουν, ανταλλάσσουν μηνύματα και δημιουργούν την αίσθηση ότι υπάρχει προοπτική. Στη συνέχεια, όμως, η επικοινωνία παραμένει μετέωρη. Έρχεται ένα μήνυμα εδώ, μια αντίδραση στα social media εκεί, μια συζήτηση που ανοίγει και κλείνει, χωρίς η γνωριμία να οδηγείται σε μια ξεκάθαρη πρόθεση ή σε ουσιαστική εξέλιξη.

Η ψυχολογία έχει δώσει ονόματα σε ορισμένες από αυτές τις συμπεριφορές. Το breadcrumbing, τα λεγόμενα «ψίχουλα ενδιαφέροντος», περιγράφει την περίπτωση όπου κάποιος κρατά μια γνωριμία ζωντανή με περιστασιακά μηνύματα ή κινήσεις, χωρίς πραγματική πρόθεση να την εξελίξει. Το orbiting, η «παραμονή σε τροχιά», αφορά μια διαφορετική κατάσταση: η επικοινωνία έχει ουσιαστικά σταματήσει, όμως το ένα άτομο εξακολουθεί να παρακολουθεί τη ζωή του άλλου μέσα από τα social media, χωρίς να επιχειρεί πραγματική επανασύνδεση.

Για πολλές γυναίκες, αυτή η αβεβαιότητα μπορεί να είναι ακόμη πιο κουραστική από μια ξεκάθαρη απόρριψη. Γιατί το ενδιαφέρον μοιάζει να υπάρχει, αλλά η συνέχεια μετατίθεται διαρκώς για αργότερα.

Τελικά, τι ζητάμε από μια σχέση;

Ίσως αυτό που έχει αποδυναμωθεί περισσότερο δεν είναι η επιθυμία για σχέση, αλλά η διάθεση να παραμείνει κανείς παρών όταν μια γνωριμία παύει να είναι εύκολη. Η ουσιαστική σύνδεση, όμως, εξακολουθεί να χρειάζεται όσα χρειαζόταν πάντα: χρόνο, συνέπεια, ειλικρίνεια και το θάρρος να εκτεθεί κανείς συναισθηματικά, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει καμία εγγύηση για το αποτέλεσμα.

Το ζητούμενο δεν είναι να αναζητήσουμε ενόχους ούτε να πούμε ότι οι άνδρες «χάθηκαν». Ούτε όλες οι γυναίκες βιώνουν τις ίδιες εμπειρίες ούτε όλοι οι άνδρες λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Αυτό που αξίζει να αναγνωρίσουμε είναι μια ανισορροπία που ολοένα περισσότεροι άνθρωποι συναντούν στις σύγχρονες σχέσεις.

Η δυσκολία να συνδεθούμε πραγματικά αφορά τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώσαμε, ερωτευτήκαμε και μάθαμε να στεκόμαστε ο ένας απέναντι στον άλλον.

Και οι γυναίκες δεν αναζητούν απαραίτητα το τέλειο ή το άπιαστο. Συχνά αναζητούν κάτι πολύ πιο απλό: έναν άνθρωπο που θα είναι πραγματικά παρών. Κάποιον που θα μπορεί να πει τι νιώθει, να κάνει ερωτήσεις και να περιμένει τις απαντήσεις, να ακούσει χωρίς να σκέφτεται ήδη τι θα απαντήσει.

Οι ρόλοι έχουν αλλάξει και μαζί τους αλλάζουν οι προσδοκίες και από τις δύο πλευρές. Η μετάβαση δεν είναι πάντα εύκολη. Η συναισθηματική διαθεσιμότητα, όμως, δεν είναι έμφυτο χαρακτηριστικό ούτε προνόμιο ενός φύλου. Είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται και μια επιλογή που ανανεώνεται καθημερινά.

Ίσως, τελικά, οι σχέσεις του αύριο να μη χρειάζονται επιστροφή στους ρόλους του χθες. Να χρειάζονται απλώς δύο ανθρώπους πρόθυμους να αφήσουν στην άκρη την ατελείωτη αναζήτηση, να ρισκάρουν λίγη ευαλωτότητα και να συναντηθούν πραγματικά.