Μην λες στο παιδί “Μην κλαις”: 5 φράσεις που πραγματικά το βοηθούν

Είναι απόλυτα φυσιολογικό να θέλουμε να παρηγορήσουμε ένα παιδί όταν κλαίει. Όταν οι γονείς βλέπουν το παιδί τους να πονά —σωματικά ή συναισθηματικά— η πρώτη τους αντίδραση είναι να κάνουν τα πάντα για να σταματήσει ο πόνος.

Ως παιδοψυχολόγος και ειδικός παιγνιοθεραπείας, έχω συχνά ακούσει γονείς —ακόμη και επαγγελματίες υγείας— να λένε σε παιδιά «μην κλαις» την ώρα που προσπαθούν να τους σκουπίσουν τα δάκρυα κατά τη διάρκεια ιατρικών διαδικασιών ή άλλων δύσκολων στιγμών.

Η πρόθεση είναι καλή: θέλουμε να “φτιάξουμε” τον πόνο και να κάνουμε τα πάντα καλύτερα. Όμως, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μπορεί να κάνουμε τα παιδιά να νιώθουν πως τα συναισθήματά τους —και τα δάκρυά τους— δεν είναι αποδεκτά, ειδικά σε στιγμές πόνου ή στρες.

Αντί γι’ αυτό, είναι σημαντικό να επιβεβαιώνουμε αυτό που νιώθουν και να τα βοηθάμε να αισθάνονται ασφαλή και υποστηριζόμενα όταν εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Δοκιμάστε αυτές τις πέντε εναλλακτικές:

1. «Είναι εντάξει να κλαις, είμαι εδώ μαζί σου.»

Αυτό βοηθά τα παιδιά να καταλάβουν και να πιστέψουν πως αυτό που ζουν είναι πραγματικό και απολύτως φυσιολογικό.

Το να μένουμε δίπλα τους στη δύσκολη στιγμή στέλνει το μήνυμα ότι τα συναισθήματά τους δεν μας τρομάζουν, ότι μπορούμε να αντέξουμε μαζί τις δύσκολες στιγμές και ότι μπορούν να βασιστούν σε εμάς για άμεση στήριξη — ακόμη κι όταν είναι δύσκολο ή άβολο.

2. «Βλέπω τα δάκρυά σου.»

Μπορεί να μην καταλαβαίνουμε πάντα γιατί ακριβώς κλαίει ένα παιδί ή πώς βιώνει μια κατάσταση. Η επιβεβαίωση δεν σημαίνει απαραίτητα συμφωνία· σημαίνει «σε βλέπω και σε πιστεύω».

Ένας απλός τρόπος να δείξουμε κατανόηση είναι να αντανακλάσουμε αυτό που βλέπουμε. Για κάποια παιδιά βοηθά να ονομάσουμε το συναίσθημα, για άλλα όμως μπορεί να είναι ενοχλητικό αν δεν το ονομάσουμε σωστά. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι καλύτερο να περιγράψουμε τη συμπεριφορά τους ή να χρησιμοποιήσουμε μια πιο γενική λέξη, όπως «είσαι αναστατωμένος/η».

3. «Τα συναισθήματά σου βγάζουν νόημα.»

Όταν τα παιδιά ακούν «μην κλαις», μπορεί να νομίσουν πως η αντίδρασή τους δεν ταιριάζει στην κατάσταση, ενώ τις περισσότερες φορές ταιριάζει απόλυτα.

Θέλουμε τα παιδιά να εμπιστεύονται τα συναισθήματά τους και να ξέρουν πως τα δάκρυά τους έχουν λόγο ύπαρξης: πόνο, φόβο, μοναξιά ή οτιδήποτε άλλο. Μερικές φορές η συμπεριφορά μπορεί να φαίνεται “υπερβολική”, αλλά τα συναισθήματα που τη γεννούν δεν είναι ποτέ λάθος.

4. «Είναι φυσιολογικό να νιώθεις λύπη.»

Οι γονείς συχνά θέλουν τα παιδιά τους να είναι χαρούμενα. Όμως είναι απολύτως φυσιολογικό —και υγιές— να νιώθουν ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων, ακόμη και δύσκολων ή δυσάρεστων.

Στόχος μας δεν είναι να σταματήσουμε το συναίσθημα, αλλά να βοηθήσουμε τα παιδιά να το αναγνωρίσουν και να το διαχειριστούν.

Όταν καταλαβαίνουν ότι το κλάμα δεν είναι «κακό» και ότι είναι απολύτως φυσικό να νιώθουν θλίψη, θυμό, μοναξιά ή απογοήτευση, μειώνεται και το αίσθημα ντροπής γύρω από τα αρνητικά βιώματα.

5. «Το κλάμα είναι ένας υγιής τρόπος για να βγάζει το σώμα μας τα συναισθήματα.»

Είναι σημαντικό τα παιδιά να μάθουν ότι το κλάμα είναι ένας πολύ υγιής τρόπος εκτόνωσης. Το κλάμα είναι τρόπος αντιμετώπισης — όπως είναι το παιχνίδι, το σχέδιο, η κουβέντα, το τρέξιμο, η μουσική ή οι ασκήσεις αναπνοής.

Μπορούμε να τα βοηθήσουμε να δοκιμάσουν διαφορετικούς τρόπους και να βρουν αυτούς που λειτουργούν καλύτερα για εκείνα.

Τα δάκρυα είναι μια ευκαιρία να συναντήσουμε τα παιδιά εκεί που βρίσκονται συναισθηματικά και να τα βοηθήσουμε να ξεπεράσουν τις δυσκολίες με αυτοπεποίθηση, σύνδεση και κατανόηση.