Δεν είναι κακομαθημένο: Η αλήθεια για το παιδί που δεν τρώει

Αν έχεις νιώσει έστω και μία φορά ότι το τραπέζι του σπιτιού σου μοιάζει με εστιατόριο όπου εσύ είσαι ο μάγειρας και το παιδί σου ο πιο αυστηρός κριτής του κόσμου, δεν είσαι μόνη. Τα περισσότερα παιδιά περνούν φάσεις όπου απορρίπτουν λαχανικά ή ζητούν τα ίδια και τα ίδια φαγητά. Αυτό είναι αναμενόμενο και συνήθως περνά με τον χρόνο.

Υπάρχουν όμως και κάποια παιδιά για τα οποία το φαγητό δεν είναι απλώς «ιδιοτροπία». Είναι τα παιδιά που αναγουλιάζουν μόνο με τη μυρωδιά ενός φαγητού, που έχουν εξαιρετικά περιορισμένη διατροφή και κάνουν τους γονείς τους να ανησυχούν σοβαρά για την ανάπτυξη και τη θρέψη τους. Παιδιά που, όσο κι αν προσπαθήσεις, μοιάζουν σωματικά ανίκανα να δοκιμάσουν κάτι νέο.

Μια μεγάλη νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Pediatrics έρχεται να δικαιώσει πολλούς γονείς. Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερα από 35.000 παιδιά και διαπίστωσαν ότι η σοβαρή, επίμονη αποφυγή φαγητού έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο. Με απλά λόγια, για κάποια παιδιά το πρόβλημα δεν είναι συμπεριφορικό αλλά βιολογικό.

Σύμφωνα με τη μελέτη, περίπου το 6% των παιδιών εμφανίζει έντονα περιοριστική διατροφή που ξεκινά από τη νηπιακή ηλικία και συνεχίζεται στα σχολικά χρόνια, ενώ ένα επιπλέον 6% παρουσιάζει κλινικά προβλήματα όπως χαμηλή ανάπτυξη ή ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά.

Τι σημαίνει αυτό για τους γονείς

Σημαίνει ότι αυτά τα παιδιά δεν «το κάνουν επίτηδες». Ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται το φαγητό διαφορετικά. Δεν πρόκειται για φάση που θα περάσει απλώς με πίεση ή επιμονή, αλλά για μια κατάσταση που χρειάζεται κατανόηση και σωστή υποστήριξη.

Όπως εξηγεί η παιδιατρική ειδικός σίτισης Jordyn Koveleski Gorman, κάποια παιδιά είναι γενετικά προγραμματισμένα να αντιλαμβάνονται μυρωδιές, υφές και γεύσεις ως απειλητικές. Το σώμα τους αντιδρά πριν καν το φαγητό φτάσει στο στόμα. Δεν είναι επιλογή, είναι αντίδραση του νευρικού τους συστήματος.

Οι 3 λόγοι που κάποια παιδιά δυσκολεύονται με το φαγητό

Οι ειδικοί ξεχωρίζουν τρεις βασικούς τύπους, που συχνά συνυπάρχουν:

• Παιδιά με αισθητηριακή ευαισθησία, που δυσκολεύονται με μυρωδιές, υφές και εικόνες φαγητού και μπορεί να εμφανίσουν αναγούλα ή εμετό.
• Παιδιά με κινητικές δυσκολίες στο μάσημα, για τα οποία ορισμένες υφές είναι απλώς πολύ δύσκολες.
• Παιδιά με μειωμένη όρεξη ή φόβο γύρω από το φαγητό, που δεν λαμβάνουν σωστά τα σήματα πείνας.

Γιατί η πίεση κάνει τα πράγματα χειρότερα

Το γνωστό «δοκίμασε έστω μία μπουκιά» συχνά ενεργοποιεί άγχος και πανικό. Το παιδί μπαίνει σε κατάσταση άμυνας και το σώμα του αδυνατεί να φάει. Η πίεση δεν βοηθά, αντιθέτως εντείνει το πρόβλημα και μετατρέπει το φαγητό σε πεδίο μάχης.

Τι πραγματικά βοηθά

Οι ειδικοί προτείνουν μια προσέγγιση χωρίς πίεση, όπου το παιδί έρχεται σταδιακά σε επαφή με το φαγητό χωρίς να απαιτείται να το φάει. Να το βλέπει, να το αγγίζει, να το μυρίζει, να παίζει μαζί του. Το παιχνίδι με τρόφιμα, η συμμετοχή στην κουζίνα και οι μικρές, ασφαλείς εμπειρίες κάνουν μεγάλη διαφορά.

Και το πιο σημαντικό μήνυμα για κάθε μαμά

Δεν φταις εσύ. Δεν έκανες κάτι λάθος στο τάισμα, στον απογαλακτισμό ή στις συνήθειες του παιδιού σου. Ο ρόλος σου είναι να προσφέρεις φαγητό με αγάπη και ασφάλεια. Το αν και πότε θα το φάει, είναι υπόθεση του παιδιού.

Η πρόοδος μπορεί να πάρει χρόνο, εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια. Όμως όταν σταματάμε να πολεμάμε τη βιολογία και αρχίζουμε να συνεργαζόμαστε μαζί της, το τραπέζι μπορεί σιγά σιγά να γίνει ξανά ένας χώρος φροντίδας και όχι άγχους.