Τι ανησυχεί περισσότερο τους γονείς - Τι χρειάζονται τα παιδιά;

Λιγότερο scroll, περισσότερο παιχνίδι έξω! Αυτό χρειάζονται τα παιδιά. Το ξέρπυμε ενδόμυχα το αποδεικνύουν και οι έρευνες!

Τι ανησυχεί περισσότερο τους γονείς σήμερα σε σχέση με τα παιδιά τους; Οθόνες και ψυχική υγεία σε κρίση

Μια μεγάλη δημοσκόπηση του 2025 από το Παιδιατρικό Νοσοκομείο C.S. Mott του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν ζήτησε από Αμερικανούς γονείς παιδιών ηλικίας 1 έως 18 ετών να μιλήσουν για όσα τους προβληματίζουν γύρω από την υγεία τους. Τα θέματα πολλά και γνώριμα: bullying, ασφάλεια στο διαδίκτυο, έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, γονεϊκό στρες και διατροφή.

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύτηκαν τον Αύγουστο, είναι ανησυχητικά. Το 69% των γονέων πιστεύει ότι η σωματική υγεία των παιδιών και των εφήβων στις ΗΠΑ επιδεινώνεται. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανησυχία για την ψυχική τους υγεία: το 83% θεωρεί ότι και αυτή βρίσκεται σε πτωτική πορεία.

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, στα κορυφαία άγχη των γονιών συγκαταλέγονται τα social media, ο υπερβολικός χρόνος μπροστά σε οθόνες και η ασφάλεια στο ίντερνετ.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, από τότε που η χρήση των social media αυξήθηκε σημαντικά, γύρω στο 2010, αυξήθηκαν και τα προβλήματα ψυχικής υγείας στους νέους. Η τάση αυτή, ιδιαίτερα σε θέματα άγχους και κατάθλιψης, συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια των χρόνων της πανδημίας.

Ένας από τους ειδικούς που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου είναι ο Jonathan Haidt, κοινωνικός επιστήμονας και συγγραφέας του βιβλίου «The Anxious Generation». Ο ίδιος συνδέει ξεκάθαρα την αύξηση του άγχους και της συναισθηματικής πίεσης στους νέους με τα smartphones και τα social media.

«Όλες αυτές οι συσκευές είναι σχεδιασμένες ώστε να κρατούν τα παιδιά κολλημένα για ώρες», έχει πει χαρακτηριστικά. «Ο μέσος χρόνος οθόνης φτάνει τις 8 με 10 ώρες την ημέρα, χωρίς να υπολογίζουμε το σχολείο».

«Αν θέλουμε τα παιδιά μας να μεγαλώσουν υγιή, πρέπει να το περιορίσουμε αυτό», τονίζει.

Ο Haidt, μαζί με τη Jean Twenge,καθηγήτρια ψυχολογίας και συγγραφέα του «10 Rules for Raising Kids in a High-Tech World», προτείνουν συγκεκριμένα, πρακτικά βήματα που μπορούν να εφαρμόσουν οι γονείς στην καθημερινότητα.

Όχι smartphone πριν το λύκειο

Ο Haidt υποστηρίζει ότι χρειάζονται ξεκάθαρα όρια, τα παιδιά δεν χρειάζονται smartphone πριν το λύκειο.
Μάλιστα, μια μεγάλη διεθνής μελέτη σε σχεδόν 28.000 νέους έδειξε ότι όσο αργότερα αποκτά κάποιος το πρώτο του smartphone, τόσο καλύτερη είναι η ψυχική του ευεξία. Ο ίδιος προτείνει επίσης να αποφεύγεται η πρόσβαση στα social media πριν τα 16.

Όταν τα παιδιά αποκτήσουν συσκευή, καλό είναι να υπάρχει και συγκεκριμένος «χώρος στάθμευσης». Όπως λέει χαρακτηριστικά, «το κινητό μένει στον πάγκο της κουζίνας, το παίρνεις μόνο όταν το χρειάζεσαι».

Όχι οθόνες στο υπνοδωμάτιο τη νύχτα

Η Jean Twenge είναι κατηγορηματική, τα κινητά δεν έχουν καμία δουλειά στο παιδικό δωμάτιο την ώρα του ύπνου.
Οι οθόνες διαταράσσουν τον ύπνο, είτε επειδή τα παιδιά χαζεύουν μέχρι αργά είτε επειδή οι ειδοποιήσεις τα ξυπνούν. Και η έλλειψη ύπνου, όπως τονίζει, συνδέεται με σχεδόν όλα όσα θέλουμε να αποφύγουν τα παιδιά μας, από συχνές ασθένειες μέχρι κακή διάθεση.

Ο Haidt προχωρά ακόμη περισσότερο: προτείνει καθόλου οθόνες στο υπνοδωμάτιο, οποιαδήποτε ώρα.

Περισσότερο ελεύθερο παιχνίδι έξω

Για να μην «ρουφάει» όλος ο χρόνος των παιδιών από τις συσκευές, ο Haidt ενθαρρύνει τους γονείς να προωθούν το ελεύθερο παιχνίδι έξω, με φίλους.

Μάλιστα, μιλά για ιδέες όπως τα λεγόμενα «free play Fridays», όπου τα παιδιά συναντιούνται στο πάρκο ή στην παιδική χαρά και παίζουν χωρίς πρόγραμμα και χωρίς οθόνες.

«Το παιχνίδι με φίλους, χωρίς κινητά, είναι από τις πιο χαρούμενες εμπειρίες που μπορεί να έχει ένα παιδί», λέει. Και συχνά, τους αρέσει τόσο, που ζητούν να το επαναλάβουν και το Σαββατοκύριακο.

Ίσως τελικά η λύση να μην είναι περίπλοκη, λιγότερες οθόνες, περισσότερος ύπνος, περισσότερη επαφή με φίλους και παιχνίδι έξω. Κάτι που, βαθιά μέσα μας, όλοι ξέρουμε ότι τα παιδιά μας χρειάζονται.