Τηλεργασία: οι εργαζόμενες μητέρες ψάχνουν για τη μαγική συνταγή (αλλά δεν την βρίσκουν)

Δημοσιεύθηκε στις | Τελευταία Ενημέρωση

Στην εποχή της πανδημίας σηκωνόμαστε από το κρεβάτι, κάνουμε μία μικρή στάση στο μπάνιο και ξαφνικά, σε χρόνο μηδέν, βρισκόμαστε στο... γραφείο μας. Για αρκετούς από εμάς αυτή είναι η νέα μας καθημερινότητα. Η εργασία από το σπίτι λύνει, αλλά προκαλεί κιόλας πολλά προβλήματα.

Επιμέλεια: Μαργαρίτα Αργυροπούλου

Οι πιο πολλοί εκτιμάμε τα πλεονεκτήματα που μας προσφέρει αυτή η δυνατότητα και θέλουμε να διατηρήσουμε μία ευελιξία όσον αφορά τον χώρο εργασίας και μετά την πανδημία. Δεν λείπουν όμως και τα μειονεκτήματα, που γίνονται όλο και πιο ορατά με την πάροδο του χρόνου.

Περισσότερη δουλειά για τις γυναίκες

Μεγαλύτερη επιβάρυνση αναλογεί στις γυναίκες, οι οποίες ακόμη παραμένουν υπεύθυνες, σε μεγαλύτερο βαθμό από τους άνδρες, για το αποκαλούμενο care work, δηλαδή το νοικοκυριό και τη φροντίδα των παιδιών παράλληλα με την όποια επαγγελματική δραστηριότητα.

Επιστροφή σε παραδοσιακούς ρόλους; «Δεν υπάρχει επιστροφή σε παραδοσιακά πρότυπα, γιατί η αλήθεια είναι ότι τα παραδοσιακά πρότυπα ποτέ δεν άλλαξαν...» λέει στην Deutsche Welle, η Άνια Γκέρλμαιερ, ψυχολόγος και επιστημονική συνεργάτις στο Πανεπιστήμιο του Ντούισμπουργκ-Έσεν. Σε πρόσφατη μελέτη του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν το 69% των γυναικών που ερωτήθηκαν δηλώνει ότι εξακολουθεί να έχει την «κύρια ευθύνη» για τις οικιακές εργασίες.

Η εργασία από το σπίτι προκαλεί επιπλέον δυσχέρειες. Προσπαθώντας να τα προλάβουν όλα, οι γυναίκες συνήθως επιλέγουν ένα χώρο εργασίας στην κουζίνα ή σε άλλον εύκολα προσβάσιμο χώρο και όχι σε ένα απομονωμένο δωμάτιο, με αποτέλεσμα να ενοχλούνται κάθε τόσο ή να αποσπάται η προσοχή τους. Ο βαθμός δυσκολίας εντείνεται όταν υπάρχουν και παιδιά. Όπως λέει χαρακτηριστικά η Άνια Γκέρλμαιερ «είναι εκ των προτέρων καταδικασμένη η προσπάθεια να ανταποκριθείς στους ρυθμούς της δουλειάς από το σπίτι και ταυτόχρονα να μαθαίνεις στα παιδιά τους νόμους του Μέντελ...».

Το αποτέλεσμα είναι να αξιοποιούν οι άρρενες συνάδελφοι τις όποιες δυνατότητες επαγγελματικής ανέλιξης. Ιδιαίτερα μετά το κλείσιμο των σχολείων στο πρώτο λόκνταουν τον Μάρτιο, τονίζει η ψυχολόγος, «πολλές γυναίκες ξεπέρασαν τα όρια της ψυχικής αντοχής τους, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν όχι μόνο επαγγελματικές δυσκολίες, αλλά και προβλήματα υγείας».

Οι αρνητικές επιπτώσεις στην εργασία

Ο όρος «εργασία από το σπίτι» υποδηλώνει μία αποφόρτιση, μία μεγαλύτερη χαλαρότητα σε σχέση με την προσέλευση και φυσική παρουσία στο γραφείο. Μακροπρόθεσμα η εργασία από το σπίτι έχει μάλλον αρνητικές επιπτώσεις εκτιμά, μιλώντας στην Deutsche Welle, ο Κλάους Ντόρε, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ιένα.  Εντοπίζει τρεις αρνητικούς παράγοντες: αυξημένη ανασφάλεια στον εργαζόμενο, έλλειψη των όποιων κοινωνικών σχέσεων μπορούν να αναπτυχθούν στο περιβάλλον της δουλειάς και επιτεινόμενο εργασιακό άγχος.

Ένα παράδειγμα: Σε αντίθεση με μία σύσκεψη που γίνεται με φυσική παρουσία, η τηλεδιάσκεψη δεν προσφέρει τη δυνατότητα για άμεσο feedback, το οποίο συνήθως γίνεται με μικρές χειρονομίες και σύντομα σχόλια, που όμως έχουν μεγάλη σημασία. Λείπει η επιβεβαίωση που χρειάζεται κανείς για να αξιολογήσει τη δική του παρουσία, με αποτέλεσμα να προκαλούνται ανασφάλειες ή ακόμη και επιθετικές συμπεριφορές.

«Αυτό που έχει εκλείψει εντελώς είναι το κουτσομπολιό στη κουζίνα, εκεί που πας να φτιάξεις καφέ και αλλάζεις και δυο κουβέντες» λέει ο Κλάους Ντόρε. «Εκεί έρχονται οι πιο καλές ιδέες, γιατί η δημιουργικότητα είναι ομαδική υπόθεση». Στο παρελθόν ανήκει και η τυχαία συνάντηση στον διάδρομο. Στον ψηφιακό χώρο κάθε συνάντηση είναι χρονικά περιορισμένη και εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό.

Όλοι συμφωνούν πάντως ότι είναι μάλλον απίθανη η επιστροφή στην πλήρη απασχόληση γραφείου, όπως την ξέραμε πριν από την υγειονομική κρίση.