Πώς η εγκυμοσύνη αλλάζει τον εγκέφαλο της γυναίκας

Tη στιγμή που κρατάς για πρώτη φορά το μωρό σου στην αγκαλιά, όλα μοιάζουν να αλλάζουν. Τα συναισθήματα είναι πρωτόγνωρα, η αγάπη μοιάζει απεριόριστη και ξαφνικά βρίσκεις δυνάμεις που δεν ήξερες ότι είχες. Δεν είναι όμως μόνο η καρδιά που αλλάζει. Η επιστήμη δείχνει ότι η εγκυομοσύνη και η γονεϊκότητα αφήνει το αποτύπωμά της και στον εγκέφαλο, προετοιμάζοντας μητέρες και πατέρες για τον νέο τους ρόλο.

Η εγκυμοσύνη «αναδιαμορφώνει» τον εγκέφαλο της μητέρας

Οι ειδικοί περιγράφουν την εγκυμοσύνη ως μια «δεύτερη εφηβεία», καθώς το σώμα κατακλύζεται από ορμόνες που επηρεάζουν σχεδόν κάθε σύστημα του οργανισμού, μαζί και τον εγκέφαλο.

Μελέτες δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παρατηρούνται αλλαγές σε περιοχές που σχετίζονται με την προσοχή, την ενσυναίσθηση και τη συναισθηματική σύνδεση με το βρέφος. Παράλληλα, ο όγκος της φαιάς ουσίας μειώνεται κατά περίπου 5% κατά μέσο όρο.

Αν και η διαπίστωση αυτή μπορεί αρχικά να ακούγεται ανησυχητική, οι επιστήμονες εξηγούν ότι πρόκειται για μια φυσιολογική προσαρμογή. Ο εγκέφαλος γίνεται πιο «αποτελεσματικός», ώστε η μητέρα να αναγνωρίζει πιο εύκολα τα σήματα του μωρού και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του.

Την ίδια περίοδο μειώνεται και η παραγωγή νέων νευρώνων στον ιππόκαμπο, περιοχή που συνδέεται με τη μάθηση και τη μνήμη. Και αυτή η αλλαγή θεωρείται μέρος της βιολογικής προσαρμογής που βοηθά τη νέα μητέρα να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινότητας με ένα βρέφος.

Οι αλλαγές μπορεί να διαρκέσουν για χρόνια

Έρευνες δείχνουν ότι ο εγκέφαλος ανακτά σταδιακά μέρος της προηγούμενης μορφής του ακόμη και επτά χρόνια μετά τον τοκετό. Αν ακολουθήσει δεύτερη εγκυμοσύνη, οι αλλαγές εμφανίζονται ξανά, αλλά με διαφορετικό μοτίβο.

Επιστημονική ομάδα του Νοσοκομείου Γκρεγκόριο Μαρανιόν στη Μαδρίτη διαπίστωσε ότι όσο πιο έντονες είναι οι αλλαγές στον εγκέφαλο, τόσο ισχυρότερος φαίνεται να είναι ο δεσμός της μητέρας με το μωρό της.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εγκυμοσύνη αυξάνει την παραγωγή ορμονών από 100 έως και 1.000 φορές, προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στο νευρικό, το ανοσοποιητικό σύστημα και στη λειτουργία του εγκεφάλου. Η καλύτερη κατανόηση αυτών των μεταβολών ίσως συμβάλει και στην αντιμετώπιση της επιλόχειας κατάθλιψης, η οποία επηρεάζει περίπου μία στις οκτώ γυναίκες παγκοσμίως.

Και οι μπαμπάδες αλλάζουν περισσότερο απ' όσο νομίζουμε

Οι αλλαγές, όμως, δεν αφορούν μόνο τις μητέρες. Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι και ο εγκέφαλος του πατέρα προσαρμόζεται με τον ερχομό ενός παιδιού.

Η καθημερινή φροντίδα, η στενή επαφή και ο χρόνος που περνά ένας μπαμπάς με το βρέφος ενεργοποιούν περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση, την προσοχή και τον συναισθηματικό δεσμό.

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, στην οποία συμμετείχαν 40 άνδρες πριν και μετά τη γέννηση του παιδιού τους, έδειξε ότι και στους πατέρες παρατηρείται μείωση της φαιάς ουσίας, αν και σε μικρότερο βαθμό από ό,τι στις μητέρες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η προσαρμογή βοηθά τους νέους μπαμπάδες να κατανοούν καλύτερα τις ανάγκες του παιδιού τους και να ανταποκρίνονται πιο αποτελεσματικά σε αυτές.

Αν και δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά δεδομένα για το πότε ο εγκέφαλος των πατέρων επανέρχεται πλήρως, όλα δείχνουν ότι ακολουθεί παρόμοια πορεία με εκείνη των μητέρων.

Ίσως, τελικά, όταν οι νέοι γονείς λένε ότι «δεν είμαστε πια οι ίδιοι άνθρωποι», να μην περιγράφουν μόνο όσα νιώθουν. Η επιστήμη δείχνει ότι η γονεϊκότητα αλλάζει πραγματικά και τον εγκέφαλο, προετοιμάζοντας μητέρες και πατέρες για τη σημαντικότερη σχέση της ζωής τους.